اخبار مطالب توصیه شده روزنامه شماره ۶۵۴۶

بستن تنگه هرمز در جریان تهاجم دوم آمریکا و اسرائیل به ایران، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای قدرت ایران در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی مطرح شده است؛ ابزاری که چه در قالب اقدام عملی و چه حتی در سطح تهدید، توانسته اثرات سیاسی و نظامی قابل‌توجهی بر جای بگذارد. این اهرم ژئوپلیتیک به ایران این امکان را داده که در شرایط فشار، به‌ویژه در مواجهه با ایالات متحده و متحدانش، نشان دهد که از ظرفیت ایجاد اختلال در یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان برخوردار است. در چنین شرایطی، بستن تنگه یا حتی مطرح کردن آن، به‌عنوان یک ابزار بازدارنده عمل کرده و در بسیاری از مواقع توانسته پیام روشنی به بازیگران بین‌المللی منتقل کند: ایران بازیگری است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت یا به حاشیه راند. از این منظر، نمی‌توان انکار کرد که این سیاست در حوزه سیاسی و نظامی دستاوردهای مهمی برای ایران داشته است و توانسته سطحی از بازدارندگی و چانه‌زنی را برای آن فراهم کند.

یکم اردیبهشت، بازار ارز در انتظار تعیین‌تکلیف مذاکرات قرار داشت و نرخ دلار، برای سومین روز متوالی در رقم ۱۵۱هزار تومان به فروش رسید. بازار جهانی طلا نیز در انتظار دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا بود و نرخ این فلز گران‌بها در فشار کاهشی، در سطوح پایین تر از ۴۸۰۰ دلار نوسان کرد. این وضعیت باعث شد نرخ طلای داخلی از مرز ۱۷‌میلیون تومان عقب‌نشینی کند و هر گرم طلای ۱۸عیار با قیمت ۱۶‌میلیون و ۹۸۹ هزار تومان معامله شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد درحالی‌که نرخ طلای جهانی از زمان آغاز جنگ تا یکم اردیبهشت کمتر از ۱۰درصد کاهش یافته، ارزش هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۵.۵درصد کاهش یافته است. به عقیده کارشناسان، تفاوت بین کاهش نرخ طلای جهانی و کاهش بیشتر طلای داخلی، تحت‌تاثیر چند عامل کلیدی اعم از افزایش عرضه نسبت به تقاضای داخلی، کاهش حباب بازار داخلی، نوسانات نرخ ارز در گذشته و انتظارات روانی حاکم بر بازار در دوران جنگ رخ داده است.

نقره یکی از مهم‌ترین فلزات گران‌بها در اقتصاد جهانی است که علاوه بر نقش سرمایه‌ای، به‌عنوان یک فلز صنعتی نیز جایگاه مهمی در بازارهای مالی و صنعتی دارد. برخلاف طلا که بیشتر به‌عنوان ذخیره ارزش و دارایی امن شناخته می‌شود، نقره ماهیتی دوگانه دارد. از یک سو در صنایع مختلف کاربرد گسترده دارد و از سوی دیگر به‌عنوان یک ابزار سرمایه‌گذاری و پوشش ریسک تورم مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد. همین ویژگی دوگانه باعث شده است که نوسانات قیمت نقره اغلب پیچیده‌تر از طلا باشد و به عوامل متعددی وابسته باشد. در سال‌های اخیر توجه به بازار نقره افزایش یافته است؛ زیرا تحولات اقتصادی جهانی، تغییرات در سیاست‌های پولی و رشد صنایع نوین مانند انرژی‌های تجدیدپذیر باعث شده‌اند این فلز نقش مهم‌تری در آینده اقتصاد جهانی پیدا کند. بازار جهانی نقره ساختار خاصی دارد که آن را از بسیاری از کالاهای دیگر متمایز می‌کند. بخش قابل‌توجهی از نقره جهان نه از معادن اختصاصی نقره، بلکه به‌عنوان محصول جانبی استخراج فلزاتی مانند مس، سرب و روی تولید می‌شود. این موضوع باعث می‌شود که عرضه نقره تا حد زیادی به وضعیت بازار فلزات دیگر وابسته باشد.

همزمان با روزهای جنگ محصولات متعددی در شبکه خانگی منتشر شدند که امکان تبلیغات چندانی نداشتند، اما برخی از آنها توانستند طیفی از مخاطبان را همراه خود کنند. در این ایام به‌رغم قطعی اینترنت بین‌الملل، پلتفرم‌های نمایش خانگی پخش پنج سریال جدید را آغاز کردند که قرار بود در بهار امسال رنگ و بوی تازه‌ای به این بازار ببخشند. «بی‌عاطفه»، «هزارتو»، «بدنام»، «صد دام» و «اهل ایران» مجموعه‌های جدید بازار هستند. در این میان مجموعه «هفت» هم به چرخه انتشار رسید که تمام آنها از چهار پلتفرم فیلم‌نت، شیدا، فیلیمو و نماوا منتشر شدند. فیلیمو و نماوا هرکدام پخش یک سریال را کلید زدند و فیلم‌نت و شیدا با انتشار دو سریال، رقابتی سنگین را آغاز کردند.

در فضای تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی اقتصادی کشور، همواره یکی از مناقشه‌برانگیزترین موضوعات، دوگانه حرکت به سمت سیاست‌های مبتنی بر تجارت آزاد در برابر اعمال سیاست‌ها و مداخلات حمایت‌گرایانه در حوزه سیاست‌های تجاری-صنعتی بوده است. این دوگانه به‌طور خاص در مقاطعی که نظام سیاستگذاری در آستانه تصمیم‌گیری درباره سطح و شیوه اعمال سیاست‌های تعرفه‌ای، محدودیت‌های تجاری و تعیین تکلیف الزامات قانونی نظیر ماده ۵ و ماده ۱۶ قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور قرار می‌گیرد، اهمیت مضاعف می‌یابد. بحث در خصوص این دوگانه در میان اقتصاددانان نیز با هیچ‌گونه اجماعی همراه نبوده است.

پس از گذشت بیش از ۵۰ روز از تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، شواهد نشان می‌دهد این جنگ یک شوک زنجیره‌ای در کل زنجیره ارزش پتروشیمی ایجاد کرده که از خوراک‌های پایه مانند نفتا و اتان آغاز شده و تا صنایع پایین‌دستی نظیر پلاستیک، بسته‌بندی، خودروسازی و حتی کالاهای مصرفی روزمره امتداد یافته است. اختلال در تنگه هرمز، افزایش شدید هزینه خوراک و حمل‌ونقل در کنار توقف یا کاهش تولید در خاورمیانه و آسیا، موجب جهش قیمت پلیمرها، کاهش حاشیه سود صنایع پایین‌دستی و در نهایت انتقال هزینه به مصرف‌کننده نهایی شده است. در این میان، بازآرایی ژئو‌اقتصادی نیز در حال شکل‌گیری است: مزیت نسبی به سمت تولیدکنندگان مبتنی بر گاز در آمریکای شمالی و تا حدی چین منتقل شده، درحالی‌که اروپا و آسیا با فشار مضاعف هزینه و ریسک مواجه هستند. این بحران نه‌تنها یک شوک کوتاه‌مدت، بلکه آغازگر تغییرات ساختاری در زنجیره تامین جهانی پلیمرها و صنایع وابسته است.