چگونه بر استرس پس از جنگ غلبه کنیم؟

استرس پس از حادثه به‌ویژه در تجربه‌های جنگی نوعی اختلال روانی است که پس از مواجهه با رویدادهای تهدیدکنندهٔ حیات ایجاد می‌شود.

در شرایط جنگ، فرد معمولاً شاهد مرگ، تخریب، جراحت شدید یا بی‌ثباتی مداوم است؛ همین عوامل باعث می‌شوند ذهن در حالت آماده‌باش بماند و بدن نتواند به سطح طبیعی آرامش برگردد.

این اختلال می‌تواند با نشانه‌هایی مانند کابوس‌های تکراری، بازآزمایی صحنهٔ حادثه، گوش‌به‌زنگی شدید، تحریک‌پذیری، بی‌خوابی و کناره‌گیری اجتماعی بروز پیدا کند. افراد ممکن است احساس کنند هنوز در آن موقعیت خطرناک هستند، حتی اگر سال‌ها از آن گذشته باشد.

در تجربه‌های جنگی، حجم و شدت محرک‌های دردناک معمولاً بسیار بالاست، بنابراین احتمال پدید آمدن این اختلال نسبت به دیگر حوادث بیشتر می‌شود.

گاهی افراد دچار احساس گناه نسبت به زنده ماندن می‌شوند یا از مواجهه با محرک‌های ساده‌ای مثل صدای بلند هراسان می‌گردند.درمان معمولاً با روان‌درمانی، به‌ویژه درمان شناختی‌رفتاری، مواجههٔ کنترل‌شده و گاهی دارو انجام می‌شود. حمایت خانوادگی و اجتماعی نقش مهمی در بهبود دارد. تشخیص زودهنگام و دسترسی به خدمات درمانی می‌تواند از مزمن شدن علائم جلوگیری کرده و به فرد کمک کند زندگی خود را دوباره بازیابی کند.

لیلا رازقیان جهرمی روانپزشک با اشاره به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) در شرایط جنگی گفت: این اختلال به عنوان یک پاسخ روانی به رویدادهای آسیب‌زا (تروما) تعریف می‌شود.

وی با اشاره به شرایط جنگی و تروماهای مکرر افزود: جنگ به عنوان یک رویداد آسیب‌زا و غیرمعمول در نظر گرفته می‌شود که می‌تواند منجر به بروز PTSD شود.

تکرار و مداومت تروماها در این شرایط، خطر ابتلا به این اختلال را افزایش می‌دهد. به برخی از علائم رایج PTSD اشاره و تصریح کرد: کرختی هیجانی: کاهش احساسات و بی‌تفاوتی نسبت به محیط. اضطراب: احساس نگرانی و دلواپسی مداوم. گوش به زنگی مداوم: افزایش هوشیاری و آمادگی برای خطر، پرهیز از موقعیت‌ها، مکان‌ها یا افکاری که یادآور تروما هستند.

این روانپزشک بر اهمیت پیشگیری از ابتلا به PTSD و مداخله سریع در صورت مشاهده علائم تأکید کرد و گفت: با توجه به شرایط جنگی و تروماهای مکرر،این شرایط می‌توانند منجر به بروز PTSD شوند.

رارقیان متذکر شد: مواجهه با رویدادهای آسیب‌زا، به ویژه در شرایطی که تکرار می‌شوند، می‌تواند تأثیرات عمیقی بر سلامت روان افراد داشته باشد.

وی با تأکید بر اهمیت آگاهی از علائم، پیشگیری از مواجهه بیش از حد با اخبار آسیب‌زا، و ارجاع به متخصصان سلامت روان، به ارائه راهکارهایی برای کمک به افراد در این شرایط برشمرد و افزود: ایجاد محیط امن، حمایت و همدلی، و انجام فعالیت‌های معمول روزمره از جمله این راهکارها هستند.