زلزله امارات در اوپک؛آغازی برای یک پایان؟

امارات به تازگی اعلام کرد از عضویت اوپک (سازمان صادرکنندگان نفت) خارج می شود. خروج امارات متحده عربی، سومین تولیدکننده بزرگ اوپک، تعادل درون این گروه را تغییر خواهد داد. 

اوپک تقریباً ۸۰ درصد از ذخایر نفت جهان را در اختیار دارد و حدود ۳۸ درصد از تولید نفت خام جهان را تشکیل می‌دهد. سهم آن از صادرات نفت جهانی بیش از ۵۰ درصد است.

انتظار می‌رود امارات متحده عربی، سومین تولیدکننده بزرگ سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، در اول ماه مه از این گروه خارج شود و نه تنها ظرفیت تولید خود، بلکه تعادل درون این گروه را نیز تغییر داده و در نتیجه نفوذ اوپک بر بازار نفت را تضعیف کند.

امارات در سال ۱۹۶۷ به اوپک پیوست و بازیگر تأثیرگذاری در شکل‌دهی به ساختار این گروه بوده و در سال‌های اخیر با تقاضای خود برای افزایش ظرفیت تولید، برجسته شده است.

در حالی که قیمت حدود ۵۰ دلار برای هر بشکه نفت برای متعادل کردن بودجه امارات کافی است، عربستان سعودی به حدود ۹۰ دلار برای هر بشکه نفت نیاز دارد که منجر به اختلاف بین دو کشور بر سر سیاست‌هایی که این گروه باید دنبال کند، شده است.

در اوپک، که با تنظیم سهمیه تولید کشورهای عضو، به دنبال حمایت از قیمت نفت در بازارهای جهانی است، چنین تصمیماتی در کنفرانس وزیران، متشکل از وزرای انرژی کشورهای عضو، گرفته می‌شود. اگرچه این تصمیمات از نظر قانونی الزام‌آور نیستند، اما اعضا تا حد زیادی از آنها پیروی می‌کنند. 

ابوظبی، که اخیراً ۶۲ میلیارد دلار در ظرفیت تولید سرمایه‌گذاری کرده است، قصد دارد با خروج از این گروه، به جای اعمال محدودیت‌های تولید، درآمدهای صادرات نفت خود را افزایش دهد، زیرا به دنبال تبدیل این سرمایه‌گذاری به درآمد است.

تسلط اوپک بر بازار تضعیف خواهد شد

خورخه لئون، معاون ارشد رئیس شرکت پژوهشی «ریستاد انرژی» مستقر در نروژ، اظهار داشت تصمیم امارات متحده عربی برای خروج از اوپک یک نقطه عطف است. او افزود که این تصمیم می‌تواند نفوذ اوپک در بازار را تضعیف کند.

لئون گفت: امارات متحده عربی، به همراه عربستان سعودی، یکی از معدود اعضای اوپک با ظرفیت تولید ذخیره قابل توجه است و این ظرفیت، سازوکاری کلیدی است که نفوذ این گروه را بر بازار ممکن می‌سازد.

او اظهار داشت تأثیر کوتاه‌مدت این جدایی ممکن است به دلیل اختلالات مداوم در تنگه هرمز محدود باشد، اما تأکید کرد در درازمدت، این به معنای تضعیف ساختاری اوپک خواهد بود.

لئون با اشاره به اینکه امارات متحده عربی تمایل و ظرفیت افزایش تولید را هنگام خروج از اوپک دارد، افزود: این خروج، سوالات گسترده‌تری را در مورد پایداری نقش عربستان سعودی به عنوان تثبیت‌کننده اصلی بازار مطرح می‌کند.

وی اظهار داشت کاهش ظرفیت اوپک برای مدیریت عدم تعادل عرضه منجر به بازار نفت بی‌ثبات‌تری خواهد شد و ما ممکن است با بازار نفت بی‌ثبات‌تری روبرو شویم.

آغازی برای پایان اوپک؟

آدی ایمسیروویچ، مدرس سیستم‌های انرژی در دانشگاه آکسفورد، نیز اظهار داشت  تصمیم امارات گامی حیاتی است که می‌تواند تعادل داخلی این گروه را مختل کند.

او گفت: این تصمیم می‌تواند آغاز پایان اوپک باشد.

ایمسیروویچ با اشاره به اینکه امارات متحده عربی سال‌هاست یکی از قابل اعتمادترین متحدان عربستان سعودی بوده اظهار داشت: امارات متحده عربی یکی از قابل اعتمادترین یاران سعودی‌ها بود. آنها به همراه کویت، ساختار اصلی اوپک را تشکیل می‌دادند.

او تأکید کرد که پیامدهای تصمیم خروج پس از پایان جنگ و بازگشایی کامل تنگه هرمز، حتی بیشتر آشکار خواهد شد.

وی افزود: ساختار اصلی اوپک بیشتر کوچک خواهد شد و کنترل قیمت‌ها را برای عربستان سعودی دشوارتر خواهد کرد.

اوپک تقریباً ۸۰ درصد از ذخایر نفت جهان را در اختیار دارد و حدود ۳۸ درصد از تولید نفت خام جهان را تشکیل می‌دهد. سهم آن از صادرات نفت جهانی بیش از ۵۰ درصد است.

روابط رو به وخامت امارات متحده عربی با همسایه‌اش عربستان سعودی و اختلافات عمیق‌تر بر سر سهمیه تولید، منجر به پایان عضویت ۵۹ ساله آن شد.

اوپک که در ۱۴ سپتامبر ۱۹۶۰ برای هماهنگی سیاست‌های عرضه کشورهای تولیدکننده نفت تأسیس شد، در حال حاضر ۱۲ عضو دارد: الجزایر، کنگو، گینه استوایی، گابن، ایران، عراق، کویت، لیبی، نیجریه، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و ونزوئلا.