مختصات طرح ایران برای تنگه هرمز

به گزارش ایسنا، بنا بر گفته علی نیکزاد، نایب‌رئیس مجلس، این طرح‌ها در سامانه مجلس ثبت شده که در صورت تصویب نهایی آن، دولت موظف به ارائه خدمات ناوبری، بازرسی، استانداردهای زیست محیطی و اخذ عوارض ریالی از شناورهای عبوری از تنگه هرمز می‌شود. همچنین عباس گودرزی، سخنگوی هیات‌رئیسه مجلس هم گفت که این طرح‌ها با هدف تقویت امنیت تنگه هرمز تدوین شده که از جمله موارد آن اخذ عوارض ریالی از شناورها است. متن اولیه این طرح ۴محور اصلی دارد که شامل مسائل امنیت کشتیرانی، اخذ حق آلایندگی، اخذ هزینه بابت حمل‌ونقل و تشکیل صندوقی برای توسعه و پیشرفت کشور ایران و منطقه می‌شود.

محمدرضا رضایی‌کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس نیز درباره این طرح گفت که طرح «اعمال حقوق حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز» صرفا اقتصادی نیست و منافع امنیتی، سیاسی و حقوقی کشور را هم دربرمی‌گیرد. این طرح نقطه عطف نظم نوین جهانی و اهرم تثبیت حاکمیت ملی می‌شود.

در توضیح آخرین وضعیت بررسی طرح «اعمال حقوق حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز»، علیرضا سلیمی، عضو هیات‌رئیسه مجلس، در گفت‌وگو با «ایسنا» اظهار کرد: سه طرح درباره مدیریت تنگه هرگز به هیات‌رئیسه واصل شد که هیات‌رئیسه آنها را برای بررسی و جمع‌بندی به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی به‌عنوان کمیسیون اصلی و کمیسیون‌های اقتصادی، عمران و حقوقی به‌عنوان کمیسیون‌های فرعی ارجاع داد. وی ادامه داد: کمیسیون امنیت ملی با کلیت طرح موافق است اما باید جمع‌بندی درباره این سه طرح صورت بگیرد و گزارش کمیسیون امنیت ملی و دو کمیسیون فرعی دیگر به صحن علنی برای بررسی و تصویب ارجاع شود.

 جزئیات دریافت عوارض

همزمان نایب رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: در طرح اعمال حقوق حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در ‎تنگه هرمز بحث دریافت عوارض صرفا در قبال ارائه خدمات مطرح بوده و برای اصل عبور کشتی‌ها عوارضی اخذ نمی‌شود. عباس صوفی، نماینده مردم همدان در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با «ایسنا» ضمن تشریح جزئیات طرح اعمال حقوق حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در ‎تنگه هرمز گفت: با توجه به اهمیت حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، کمیسیون عمران از اسفندماه کار کارشناسی روی این طرح را آغاز کرده است و نظرات حدود ۱۵نفر از استادان حقوق بین‌الملل دانشگاه‌ها و همچنین ۲۰اندیشکده در تدوین آن اخذ شده است. این طرح نحوه عبور کشتی‌های کشورهای متخاصم از تنگه هرمز را در برمی‌گیرد. او در ادامه با بیان اینکه تنگه هرمز به‌عنوان یک کریدور مهم دریایی مورد توجه قرار دارد، اظهار کرد: این طرح ابعاد مختلفی از جمله شرایط زمان جنگ و پس از جنگ، نحوه مدیریت، ارائه خدمات، تامین امنیت و نحوه برخورد با کشورهای متخاصم و عبور آنها را دربرمی‌گیرد.

   خدمات دریایی

نایب رئیس کمیسیون عمران مجلس با تاکید بر اینکه یکی از اهداف مهم این طرح، ارائه خدمات دریایی در تنگه هرمز به‌عنوان‌ هاب دریایی است، تصریح کرد: یکی از اهداف این است که ایران بتواند با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک خود، نقش موثرتری در ارائه خدمات دریانوردی ایفا کند. وی در ادامه با بیان اینکه مبنای این طرح رعایت حقوق بین‌الملل است، افزود: در این طرح به کنوانسیون ۱۹۵۸ در خصوص «عبور بی‌ضرر کشتی‌ها» استناد شده است. بر اساس این کنوانسیون، اگر عبور کشتی‌ها موجب ایجاد مشکل یا خسارت برای کشور ساحلی شود، آن کشور می‌تواند اعمال حاکمیت بر آن کریدور کند.

 خدمات به کشتی‌ها

صوفی در ادامه تاکید کرد: در این طرح، بحث دریافت عوارض صرفا در قبال ارائه خدمات مطرح است و نه برای اصل عبور کشتی‌ها؛ همچنین سامان‌دهی مدیریت تنگه هرمز در چارچوب قانون از دیگر اهداف اصلی این طرح به شمار می‌رود.

 مشوق‌ برای تجارت با ارزهای غیردلاری

نماینده مردم‌ همدان در مجلس با تاکید بر اینکه این طرح در چهار بعد سیاسی، امنیتی، اقتصادی و حقوقی طراحی شده است، گفت: در حوزه اقتصادی، موضوع کاهش وابستگی به دلار و ارائه مشوق‌هایی برای تجارت با ارزهای غیردلاری نیز مورد توجه قرار گرفته است.

 مانع عبور از تنگه هرمز

صوفی در ادامه بیان کرد: یکی دیگر از بندهای مهم طرح، بررسی اسناد کشتی‌های عبوری است؛ به‌گونه‌ای‌که در صورت استفاده از نام‌های غیررسمی برای خلیج فارس، امکان جلوگیری از عبور آنها پیش‌بینی شده است. امروز بر اکثر کانال‌های بین‌المللی با استناد به همین کنوانسیون‌ها اعمال حاکمیت می‌شود. او در پایان بیان کرد: این طرح پس از بررسی و تایید نمایندگان، مراحل کارشناسی را طی کرده است و می‌تواند ضمن تقویت اعمال حاکمیت، مدیریت این کریدور راهبردی را به شکل مطلوب‌تری فراهم کند.