قفل بورس تهران سرانجام پس از هشت روز معاملاتی باز شد و شاخص کل توانست پس از افت سنگین ۱۲.۶۳درصدی طی این مدت، بار دیگر به محدوده سبز بازگردد. تداوم افت شاخص هموزن اما نشان میدهد، بازار همچنان در فاز احتیاط قرار دارد و سرمایهگذاران نسبت به آینده تردید دارند.
اصول علم مالی در خصوص جریان انتقال پول میان بازارها چه میگوید؟
در ادبیات مالی، جابهجایی سرمایه میان بازارهای مختلف اتفاقی تصادفی یا صرفا احساسی تلقی نمیشود، بلکه ریشه در چند اصل بنیادین دارد؛ اصولی که توضیح میدهند چرا در مقاطعی، خروج پول از بازار سهام شدت میگیرد و همزمان بازارهای طلا و سکه با موج ورود نقدینگی مواجه میشوند. در مرکز این تحولات، متغیر کلیدی…
تحرکات همزمان بازارهای دارایی متاثر از بازگشت تحریمهای بینالمللی، استراتژی معاملهگران را دستخوش تغییرات جدی کرده است. در روزهای اخیر سناریوی بازگشت رونق به بورس تهران مجددا مورد توجه قرار گرفته است؛ رشدی که از شنبه آغاز شد، در روز یکشنبه ادامه یافت و به هتتریک ۲درصدی در معاملات دیروز انجامید. به اعتقاد تحلیلگران، پرواز دلار آزاد تا محدوده ۱۱۱هزار تومان، ادامه رشد فعلی بورس را امکانپذیر ساخت. با این حال تصریح رئیس کل بانک مرکزی در مورد تثبیت نرخ ارز توافقی و ترجیحی میتواند زمینه مقدمات فروکش کردن تقاضا در این بازار را فراهم کند. تحولات اخیر نشان میدهد بازار سرمایه در حال جبران جاماندگی از بازارهای موازی است و همین امر میتواند موتور رشد بورس در روزهای آتی باشد. از نگاه کارشناسان، دلار آزاد که این روزها در سطوح تاریخی خود قرار دارد بهعنوان خطشکن بازارها به ویژه بورس تهران عمل کرده است. با این حال نوسانات مستمر بورس از ابتدای سال تردیدهای زیادی در مورد ادامه روند صعودی بازار سهام ایجاد کرده؛ ابهامی که در سه سناریو به آن پرداخته شده است.
سه روز اخیر بازار سهام یکی از مقاطع کمسابقه و پرهیجان خود را تجربه کرد؛ مقطعی که با وجود فعال شدن «مکانیسم ماشه» و رشد نرخ دلار، نهتنها با افت همراه نشد بلکه به صحنه ورود سنگین نقدینگی و تشکیل صفهای خرید گسترده تبدیل شد. کارشناسان معتقدند ترکیب ارزندگی تاریخی سهام، انتظارات تورمی و تغییر رفتار حقوقیها، موتور اصلی این رشد بوده است. از سناریوی شاخص سهمیلیونی و نقش دلار آزاد گرفته تا حمایتهای حقوقیها و گزارشهای مطلوب شرکتها، مجموعهای از عوامل همسو دست به دست هم دادهاند تا بورس بار دیگر در کانون توجه سرمایهگذاران قرار گیرد.
محمدرضا فرزین، رئیسکل بانک مرکزی، اعلام کرده است که نرخ ۷۰هزار تومانی دلار را در بازار توافقی تثبیت میکند؛ تصمیمی که در شرایط اختلاف بیش از ۶۰درصدی میان نرخ رسمی و آزاد اتخاذ شده است. این شکاف بزرگ، رانت ارزی گستردهای ایجاد کرده و تولیدکنندگان را با فشار هزینه و کاهش سودآوری مواجه میکند. سیاست تثبیت نرخ ارز پیشتر نیز در زمستان ۱۴۰۱ اجرا شد؛ فرزین آن زمانبر قیمت ۲۸هزار و ۵۰۰تومان پافشاری داشت، درحالیکه دلار آزاد از ۴۰هزار تومان گذشت و حتی به مرز ۵۰هزار تومان نزدیک شد.
بازار سهام از ابتدای هفته با قوت گرفتن احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه و پس از، با فعال شدن و بازگشت تحریمهای سازمان ملل با عکس العمل متفاوتی از خود نشان داد.
در هفتههای اخیر نگاه تمامی سرمایهگذاران از سراسر جهان به بازار اوراق قرضه آمریکا خیره شده است. آینده سیاستگذاری در آمریکا دیگر تنها سرنوشت سیاست پولی و مالی ایالات متحده را تحتتاثیر قرار نمیدهد، بلکه بازتابی از تغییرات بزرگتر در نظم اقتصادی و سیاسی جهان به شمار میرود. درحالحاضر به نظر میرسد که مرز میان اقتصاد و سیاست روزبهروز کمرنگتر شده و مفهوم «ژئواکونومیک» یا همان پیوند تنگاتنگ اقتصاد با اهداف سیاسی و ژئوپلیتیک، بیش از گذشته اهمیت یافته است.
فعالسازی مکانیسم ماشه که در ذات خود میتواند یکی از بزرگترین محرکهای ریسک سیستماتیک برای اقتصاد ایران به شمار آید، به شکلی غافلگیرکننده بورس تهران را به سمت صعود سوق داد. شاخص کل روز گذشته با رشد ۲.۳۲درصدی همراه شد و در مجموع تنها طی سه روز معاملاتی پس از این رخداد بیش از هفتدرصد افزایش ارتفاع داشت.