ضربه به والاستریت
آنچه کمتر تحلیل شده، ضربه احتمالی به صادرات سرمایه خاورمیانه است. صندوقهای ثروت ملی منطقه، از صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی گرفته تا سازمان سرمایهگذاری قطر و سازمان سرمایهگذاری ابوظبی در زمره بزرگترین سرمایهگذاران جهان قرار دارند. آنها ادغام و تملکها را انجام میدهند و تامین مالی میکنند، از سرمایهگذاری خصوصی حمایت میکنند و به بزرگترین مدیران دارایی تزریق نقدینگی میکنند. نتایج پررونق سهماهه اول غولهای والاستریت در هفته گذشته بهویژه کارمزدهای نجومی ادغام و تملک که توسط شرکتهایی مانند گلدمن ساکس و جیپی مورگان ایجاد شد و جریانهای ورودی قوی که بلکراک ثبت کرد،
بازتابی از اهمیت مستمر پول صندوقهای ثروت ملی خاورمیانه بود. بر اساس گزارش موسسه تحقیقاتی Global SWF، سرمایهگذاران دولتی در سال گذشته بیش از ۱۴۰میلیارد دلار به اقتصاد آمریکا تزریق کردند و سهم سرمایهگذاری آمریکا از کل فعالیتهای معاملاتی صندوقهای ثروت ملی جهان را به بیش از ۵۰درصد رساندند. با وجود کاهش کلی فعالیت ادغام و تملک در سطح جهان، خاورمیانه در سال۲۰۲۵ رشد قدرتمندی را تجربه کرد: بر اساس گزارش موسسه حقوقیA&O Shearman، ارزش معاملات در شورای همکاری خلیجفارس که شامل عربستان، امارات، قطر، کویت، بحرین و عمان میشود، با ۱۷۰درصد افزایش به نزدیک ۷۳میلیارد دلار رسید.
اگرچه بخش زیادی از پول صندوقهای ثروت ملی همچنان بیسروصدا بهکار گرفته میشود، اما جسارت معاملات نیز به وضوح افزایش یافته است. صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی (PIF) به همراه سیلور لیک و افینیتی پارتنرز، سال گذشته بزرگترین خرید اهرمی تاریخ جهان را انجام دادند و شرکت بازیسازی آمریکایی الکترونیک آرتس (Electronic Arts) را در معاملهای ۵۵میلیارد دلاری خصوصی کردند. جیپیمورگان نیز تسهیلات بدهی بیسابقه ۲۰میلیارد دلاری را برای حمایت از این معامله پذیرهنویسی کرد.
با توجه به تداوم تنشها در خاورمیانه، تکاپوی گستردهای در والاستریت برای ابراز اطمینان از اینکه جنگ هیچ تغییری در جبهه تامین مالی ایجاد نکرده و جریانهای سرمایهگذاری خلیجفارس بدون وقفه و نه فقط در یک جهت، ادامه خواهد یافت، به راه افتاده است.
پیشگام این تکاپوی گسترده در منطقه، جان گری، رئیس بلکاستون، بوده است که حتی در بحبوحه درگیری، از سرمایهگذاری ۲۵۰میلیون دلاری در یک گروه زیرساخت پرداخت امارات پرده برداشت. اواخر سال گذشته نیز بلکاستون با گروه هوش مصنوعی هیومین (Humain) که متعلق به صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان است، در یک معامله ۳میلیارد دلاری مرکز داده، شریک شد. هر دو معامله نشاندهنده تحول معاملهگری در منطقه هستند: یک دهه قبل یا بیشتر، پول خلیجفارس برای خرید مجموعهای از داراییهای نمادین به خارج هدایت میشد؛ اما امروزه کشورها سرمایهگذاریها را بیشتر بر اولویتهای استراتژیک مانند هوش مصنوعی، سازماندهی زنجیره تامین و گذار انرژی متمرکز کردهاند. همچنین صندوقهای ثروت ملی اکنون خواستار سرمایهگذاری داخلی از سوی شرکای آمریکایی در کنار تعهدات برای افتتاح دفتر، آموزش کارکنان و به اشتراکگذاری مالکیت فکری در داخل کشور هستند.
پس آیا جنگ این جشن را خراب خواهد کرد؟ مدیران والاستریت که در جلسات پرسش و پاسخ هفته گذشته درباره اختلال احتمالی در چنین جریان معاملاتی حیاتی مورد سوال قرار گرفتند، تمام تلاش خود را کردند تا خونسرد به نظر برسند. لری فینک، مدیرعامل بلکراک، مستقیما به این موضوع پرداخت و با اصرار گفت: «پول همچنان به صندوقهای ثروت ملی آنها سرازیر میشود؛ رفتار سرمایهگذاریشان تغییری نکرده است.» کارشناسان توافق دارند که روند متنوعسازی اقتصاد دولتهای خاورمیانه، از اتکا به سوختهای فسیلی و انجام این کار عمدتا از طریق واسطههای والاستریت، بعید است تغییر کند.
با این حال، مجهول بزرگ این است که درگیری کنونی چگونه میتواند اولویتهای سرمایهگذاری منطقه را در یکی دو سال آینده، با بازسازی کشورها و رسیدگی به پیامدهای اقتصادی داخلی، تغییر دهد. یکی از وزرای سابق بریتانیا که منطقه را به خوبی میشناسد، پیشبینی میکند: «سرمایه در عربستان بهطور نامحسوس از صندوق سرمایهگذاری عمومی (PIF) منحرف خواهد شد. این سرمایه صرف ساخت خطوط لوله نفت و بازسازی اقتصاد داخلی خواهد شد.» جین فریزر، مدیرعامل سیتیگروپ نیز اخیرا در یادداشتی به کارکنان اعلام کرد که حتی اگر مسیر حرکت منطقه مشخص باشد، «شتاب آن احتمالا متوقف شده است.» گروههای والاستریت که پیشتر آمادگی خود را برای سرمایهگذاری مستقیم در منطقه نشان دادهاند، ممکن است در کوتاهمدت در موقعیت بهتری برای تصاحب قراردادهای بازسازی باشند. برای قضاوت درباره جذابیت مالی چنین سرمایهگذاریهایی هنوز زود است. اما پیامی که این اقدام در مورد وفاداری و روابط شخصی عمیق به پول خلیجفارس ارسال میکند، میتواند در بلندمدت برای معاملات بینالمللی نیز به نفع آنها تمام شود.
* اکونومیست
