واکنش بازار‌ها به آتش‌بس

روز گذشته هر اسکناس دلار آمریکا ۳.۱ درصد، طلای ۱۸ عیار ۳.۳ درصد و سکه تمام طرح جدید ۴.۶ درصد ریزش قیمت ثبت کردند. این در حالی است که اینترنت بین‌المللی هنوز قطع است و روند معاملات در بازار هنوز به شرایط قبل از آغاز جنگ بازنگشته است. اعلام آتش‌بس در جنگ خاورمیانه علاوه بر بازارهای نیمه تعطیل داخلی اثر گذار بود، بر بازارهای جهانی نیز اثرات قابل‌توجهی داشت. اونس طلا که تا روز قبل از آتش‌بس در ارقامی پایین تر از ۴۷۰۰ دلار معامله می‌شد، در نخستین ساعات روز هشتم آوریل تا بیش از ۴۸۳۰ دلار پیشروی کرد. همچنین، قیمت نفت در بازارهای جهانی که طی روزهای اخیر تحت‌تاثیر تشدید تنش‌های انرژی در خاورمیانه نوسانات قیمتی زیادی ثبت کرده بود با خبر آتش‌بس ریزش شدیدی داشت. قیمت هر بشکه نفت خام که روز ۸ آوریل تا ارقام بالاتر از ۱۱۷ دلار به ازای هر بشکه رسیده بود، در نخستین ساعات ۹ آوریل و با اعلام خبر آتش‌بس بیش از ۲۳ دلار کاهش یافت. قیمت هر بشکه نفت خام با اعلام خبر آتش‌بس در جنگ خاورمیانه به ۹۳ دلار و ۵۳ سنت در ساعت ۲:۴۵ روز نهم آوریل رسید. همچنین قیمت هر بشکه نفت برنت که در روز قبل از آتش‌بس بالاتر از ۱۱۱ دلار قرار داشت، با اعلام خبر آتش‌بس کاهش قیمت داشت و به ۹۱ دلار و ۸۳ سنت رسید.

کاهش ۵ هزار تومانی نرخ دلار

روز چهارشنبه که نخستین روز آتش‌بس در جنگ بود، قیمت هر دلار آمریکا با ریزش قیمت قابل‌توجهی مواجه شد. نرخ هر اسکناس دلار آمریکایی در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه، با توجه به اخبار مربوط به تشدید تنش‌ها در جنگ، به ترتیب ۲ هزار تومان و ۳ هزار تومان افزایش داشت. به طوری که قیمت این اسکناس آمریکایی که روز یکشنبه ۱۵۵ هزار تومان بود، روز سه‌شنبه به ۱۶۰ هزار تومان رسید. با این حال در اولین ساعات روز چهارشنبه خبر موافقت بر سر آتش‌بس منتشر شد. خبر آتش‌بس موجب شد ریزش قابل‌توجهی در نرخ دلار رخ دهد. ظهر چهارشنبه، هر دلار آمریکا با قیمت ۱۵۵ هزار تومان، یعنی ۵ هزار تومان پایین تر از نرخ روز سه‌شنبه، به فروش رسید. رقم ۱۵۵ هزار تومان پایین‌ترین رقمی است که دلار در روزهای بعد از تعطیلات نوروز با آن مواجه بوده است. با وجود این که انتظار می‌رفت در صورت توافق طرفین در جنگ خاورمیانه، نرخ دلار در بازار داخلی کاهش قابل‌توجهی را ثبت کند، با این حال درصد کاهش نرخ دلار نسبت به ‌روز قبل تنها ۳.۱ درصد بود.

این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده تلاش بازار برای مشخص کردن کف نرخ اسکناس باشد. روز چهارشنبه که نخستین روز آتش‌بس بود، اسکناس دلار برای دومین بار در سال جاری به کف ۱۵۵ هزار تومانی برخورد کرد. نخستین بار روز یکشنبه هفته جاری، نرخ هر دلار آمریکا ۱۵۵ هزار تومان اعلام شده بود. دنیای اقتصاد در گزارش‌های خود اعلام کرد که مهم‌ترین عامل کاهش نرخ دلار در دومین روز هفته، نیمه تعطیل بودن و به اصطلاح بسته بودن بازار است. معمولا در وضعیتی که فعالان بازار چشم‌اندازی برای خروج از وضعیت نیمه تعطیل نمی‌بینند، احتمال افت قیمت از رشد قیمت بالاتر است. در شرایط جنگی و قطعی اینترنت بین‌المللی دسترسی افراد به قیمت محدود است و این موضوع یعنی مشخص نبودن نرخ موجب می‌شود تعداد معاملات در بازار محدود شود. در این شرایط معاملات محدود با نرخ‌های مختلف انجام می‌شود.

بر این اساس، همین محدود شدن تعداد معاملات و کم عمقی بازار که به دلیل مشخص نبودن نرخ رخ داده است، خود عاملی برای سخت تر شدن نرخ گذاری می‌شود. کارشناسان پیش‌تر اعلام کرده بودند که در شرایط جنگی بازار‌ها نیمه تعطیل هستند و فعالان بازار از معامله در این شرایط پرهیز می‌کنند. با این حال اخباری همچون تشدید تنش‌ها (احتمال مورد حمله قرار گرفتن زیرساخت‌ها و راه‌ها) و همچنین خبر آتش‌بس دو موردی است که می‌تواند محرک ورود فعالان به بازار باشد. در زمان تشدید تنش‌ها، افزایش نااطمینانی از آینده، موجب افزایش تقاضا در دارایی‌هایی همچون دلار می‌شود. از سوی دیگر خبر آتش‌بس نشان‌دهنده کاهش تنش در کوتاه‌مدت و در نتیجه کاهش فشار برای افزایش نرخ است. تحلیلگران همواره توصیه می‌کنند در شرایطی که وضعیت بازار در شرایط نیمه تعطیل قرار دارد، بهتر است عموم افراد از خرید فروش دارایی‌های خود خودداری کنند. چرا که در این بازه‌های زمانی ریسک زیادی در بازار وجود دارد.

موضوع دیگری که لازم است در مورد نرخ دلار در دوره‌های کاهشی مورد توجه قرار بگیرد، اختلاف میان نرخ خرید و فروش است. بررسی‌ها نشان می‌دهد در شرایط فعلی بازار آزاد دلار در ایران، در روزهایی که نرخ دلار نسبت به ‌روز قبل کاهش قابل‌توجهی ثبت کرده است، اختلاف نرخ فروش با نرخ خرید افزایش می‌یابد. بررسی‌ها نشان می‌دهد، روز چهارشنبه اختلاف میان نرخ خرید و فروش دلار در صرافی‌ها ۵ هزار تومان بود. اما روز سه‌شنبه که نرخ دلار به سقف شش هفته اخیر خود رسیده بود، اختلاف نرخ خرید و فروش ۲ هزار تومان بود.

افت ۶‌میلیون و ۳۰۰ هزار تومانی قیمت سکه

همزمان با کاهش قیمت ارزها، قیمت طلای داخلی و انواع قطعات سکه نیز با کاهش روبه‌رو شدند. روز چهارشنبه، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار با کاهش ۴.۶ درصدی نسبت به ‌روز سه‌شنبه مواجه شد. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار، روز سه‌شنبه ۱۸‌میلیون و ۸۵۰ هزار تومان برای معاملات طلای فیزیکی اعلام شد. این رقم که بالاترین مقدار ثبت شده در سال جدید بود، به دلیل رشد قیمت دلار و اونس جهانی در روز سه‌شنبه رخ داد. روز گذشته که اولین روز آتش‌بس بود، کاهش ۸۶۰ هزار تومانی در نرخ هر گرم طلای ۱۸ عیار رخ داد. هر قطعه سکه طرح جدید روز گذشته با افت ۶‌میلیون و ۳۰۰هزار تومانی (کاهش ۳.۳ درصدی) مواجه شد.

قیمت این قطعه طلایی که روز سه‌شنبه به بیش از ۱۹۱‌میلیون تومان رسیده بود، در اولین روز آتش‌بس به ۱۸۴‌میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسید. همچنین روز چهارشنبه، هر قطعه ربع‌سکه طلا با کاهش یک‌میلیون و ۷۰۰هزار تومانی(کاهش ۳ درصدی) مواجه شد و در نرخ ۹۹‌میلیون تومان فروش رفت. اثرات کاهشی دیروز بر نیم‌سکه نسبت به سایر قطعات محدود تر بود و هر نیم‌سکه با کاهش نیم‌میلیون تومانی (کاهش ۰.۵درصدی) در رقم ۵۶‌میلیون تومان به فروش رسید.

ثبت بالاترین قیمت جهانی طلا در سه هفته اخیر

در اولین روز برقراری آتش‌بس در خاورمیانه قیمت جهانی طلا به بالاترین سطح سه هفته گذشته رسید و به سطوح بیش از ۴ هزار و ۸۰۰ دلار وارد شد. این در حالی است که در صورت عدم برقراری آتش‌بس انتظار می‌رفت قیمت هر اونس حداکثر در حدود ۴ هزار و ۷۰۰ دلار برسد. کارشناسان اعلام کرده‌اند که علت رشد قابل‌توجه قیمت جهانی طلا، ریزش قیمت نفت و افت شاخص دلار بوده است. روز گذشته قیمت نفت بیش از ۱۳ درصد کاهش یافت و به سطوح پایین تر از ۱۰۰ دلار به ازای هر بشکه رسید. همچنین، شاخص دلار به پایین‌ترین سطح یک ماه اخیر خود رسید.

شاخص دلار که روز سه‌شنبه در بازه ۹۹.۸۸ تا ۹۹.۳۳ واحد قرار داشت، در اولین روز آتش‌بس به کانال ۹۸ واحد وارد شد. تا ساعت ۴ بعد از ظهر روز گذشته شاخص دلار آمریکا در بازه ۹۸.۷۷ تا ۹۸.۲۷ واحد نوسان داشت. کارشناسان بازارهای جهانی معتقدند تضعیف شاخص دلار باعث رشد قیمت طلا می‌شود. در توضیح سازوکار حمایت دلار از رشد طلا در دوران‌ کاهشی شاخص دلار باید گفت  که برقراری آتش‌بس و آغاز مذاکرات برای برقراری صلح در منطقه نفت‌خیز خاورمیانه نوید دهنده کاهش تنش‌های نفتی و تسهیل معاملات نفتی است. در نتیجه قیمت نفت کاهش می‌یابد که به کاهش قیمت انرژی منجر می‌شود و کاهش قیمت انرژی احتمال افزایش تورم را کاهش می‌دهد. در نتیجه انتظار می‌رود فدرال‌رزرو نرخ بهره را در دوران آتش‌بس پایین نگه دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد،

سرمایه‌گذاران ۴۳ درصد احتمال حداقل یک کاهش نرخ بهره تا پایان سال را می‌دهند. بررسی‌ها نشان می‌دهد کارشناسان همچنان دیدگاه مثبتی نسبت به طلا در سال جاری دارند. در برخی تحلیل‌ها قیمت ۵ هزار و ۹۰۰ دلار به ازای هر اونس تا پایان سال میلادی جاری دیده می‌شود. همچنین روز گذشته، سهام و اوراق قرضه آمریکا نیز افزایش داشتند، اما فراتر از آرامش فوری، سرمایه‌گذاران قبل از اینکه شرط‌بندی‌های بزرگی انجام دهند، مشتاق بودند منتظر باشند و ببینند که آیا آتش‌بس به راه‌حلی ماندگار برای رفع تنش‌های خاورمیانه منجر می‌شود یا خیر.