برج بلند اینترنت طبقاتی

گرد و غبارها خوابید و بالاخره کم‌کم چهره «اینترنت‌پرو» شکل رسمی به خود گرفت. البته معلوم نیست که در شرایط عادی اینترنت به چه سمت و سویی سوق پیدا خواهد کرد. اما فعلا شواهد نشان می‌دهد که به سمت اینترنت طبقاتی در حال حرکت هستیم.

 وقتی پیامک‌های اینترنت پرو به برخی از اصناف و خبرنگاران ارسال شد، ابتدا بحث کلاهبرداری مطرح شد که این لینک‌ها آلوده است. با این حال برخی از کسانی که این پیامک‌ها را دریافت کرده بودند، دل به دریا زده و توانستند وارد لینکی شوند که از آنها درخواست احراز هویت کرده بود. هر چند اتاق بازرگانی ایران هشدار داده بود که این لینک‌ها کلاهبرداری است، اما شواهد نشان می‌داد که فرآیند احراز هویت قانونی است. با این وجود هنوز کسی اینترنت پرو را گردن نگرفته بود؛ چرا که اسم شیک اینترنت پرو، همان اینترنت طبقاتی بوده و قرار است داشتن «حق اینترنت» را به بهای گزافی به برخی که صلاحیت آنها تایید شده است، بفروشند.

یکی از سه اپراتور ایران در تبلیغ اینترنت پروی خود با عنوان «ورود اینترنت پرو به ادبیات ارتباطی ایران» نوشت: در هفته‌های اخیر اینترنت پرو یا همان اینترنت پایدار ویژه کسب و کارها به‌عنوان مدلی جدید از دسترسی به شبکه در ایران مطرح شده است. این سرویس به جای تمرکز بر سرعت، بر پایداری اتصال و دسترسی کم محدودتر به برخی خدمات بین‌المللی تاکید دارد. در ادامه تبلیغ این اپراتور آمده است: اینترنت پرو برای گروه‌های حرفه‌ای از جمله شرکت‌ها، استارت‌آپ‌ها و نهادهای پژوهش طراحی شده و دریافت آن مستلزم احراز هویت شغلی و طی مراحل اداری از طریق اپراتورهاست.

گفته می‌شود کاربران این نوع اینترنت در شرایط اختلال یا قطعی اینترنت، اتصال باثبات‌تری پیدا می‌کنند. این به آن معناست که در فصولی که با قطعی اینترنت روبه‌رو می‌شویم، دارندگان اینترنت پرو در کنار دارندگان خط سفید از اینترنت بین‌الملل بهره می‌برند و مردم عادی باید به شبکه عادی بازگردند.

در اینترنت پرو، دارندگان کسب و کارهای مجوزدار می‌توانند اینترنت دریافت کنند اما در این ماجرا به کسانی که آنلاین‌شاپ‌هایشان در پلتفرم‌های خارجی مانند اینستاگرام و تلگرام است، اشاره‌ای نشده است. بر اساس برخی آمارها نزدیک به ۲.۵‌میلیون خرده‌فروش آنلاین در کشور هستند که در اینستاگرام و تلگرام فعالیت می‌کنند. این افراد نه از بیمه بهره می‌برند نه در دوران قطعی اینترنت می‌توانند به شبکه بین‌الملل دسترسی پیدا کنند، کما اینکه بیشتر مشتری‌های آنان کسانی بودند که از طریق اینترنت عادی خریدهای خود را انجام می‌دادند. 

هزینه‌  اینترنت پرو چقدر است؟

اینترنت طبقاتی قرار است یکی از گران‌ترین اینترنت‌های ایران باشد. دست‌کم پیش‌تر اینترنت ایران، با تمام مشکلاتی که داشت، هزینه بالایی نسبت به برخی کشورهای منطقه نداشت اما حالا قیمت اینترنت پرو، کشور ما را هم جزو گران‌ترین اینترنت‌های منطقه کرده است. فروشندگان اینترنت پرو اعلام کرده‌اند که هزینه فعال‌سازی آن حدود ۲‌میلیون و ۷۸۰ هزار تومان است. همچنین ترافیک آن دارای دو قیمت است؛ قیمت هر گیگ ترافیک در سایت‌های غیر فیلترشده، حدودا ۸ هزار تومان است اما قیمت استفاده از پلتفرم‌ها و سایت‌های فیلتر شده مانند اینستاگرام، تلگرام و یوتیوب، به ۴۰هزار تومان می‌رسد. البته قیمت اپراتور سوم، در بسته یک‌ساله ۵۰ گیگابایتی به ۴۳هزار تومان می‌رسد.

اما به نظر می‌رسد که قیمت‌های بزرگ‌ترین اپراتور ایران مقداری کمتر باشد. بسته‌های اینترنت این اپراتور از ۱ گیگابایت، یعنی ۴۰ هزار تومان شروع می‌شود تا ۱۰۰ گیگابایت که به ۴‌میلیون تومان می‌رسد. سوالی که پیش می‌آید این است که اگر حجم بسته تمام شد که احتمالا با دو سه روز مرور اینستاگرام و تلگرام، دو-سه بسته اول آن در چشم به هم‌زدنی تمام شود، باید حجم اضافه خرید که هر گیگابایت آن به ۴۰ هزار تومان می‌رسد. اگر قصد دیدن فیلم در اینستاگرام هم داشته باشید، احتمالا بسته‌های شما زودتر از آنچه تصور می‌کنید تمام خواهد شد. یک کارشناس شبکه می‌گوید استفاده معمولی از اینستاگرام در حدود یک ساعت، چیزی بین ۲۵۰ مگابایت تا ۱ گیگابایت، ترافیک مصرف می‌کند. 

قیمت‌های فعلی نشان می‌دهد که اگر یک استارت‌آپ کوچک با ۳ تا ۷ نفر نیرو قرار باشد در سال ۱ ترابایت اینترنت مصرف کند (که قطعا بالاتر خواهد بود)، سالانه چیزی بین ۸ تا ۴۰‌میلیون باید برای هزینه اینترنت کنار بگذارد. درحالی‌که اگر یک استارت‌آپ آموزشی متوسط تا ۱۵ نفر نیرو، که ویدئوهای آموزشی تولید می‌کند، قصد استفاده از ابزارهای ابری مانند (Google drive,LMS,CRM) داشته باشد، چیزی بین ۲ تا ۴ ترابایت اینترنت باید مصرف کند. در این صورت هزینه اینترنت این استارت‌آپ، در صورتی که ۲ترابایت اینترنت مصرف کند، چیزی بین ۱۶ تا ۸۰‌میلیون خواهد بود.

به نظر می‌رسد که از این به بعد باید در کنار خط سفیدها و استارلینکی‌ها، پرویی‌ها را هم جزو کسانی به‌حساب آورد که در شرایط قطعی اینترنت، از شبکه بین‌الملل استفاده خواهند کرد.