شماره روزنامه ۶۵۰۱
|

سرمقاله

سرمقاله

    یکشنبه، ۱۲ بهمن ۱۴۰۴
  • لنگر تورم؛ بهره یا نرخ ارز؟ + فایل صوتی

    دکتر مهدی کیخا*
    لنگر انتظارات اقتصاد ایران در هفته‌های اخیر وارد یک الگوی رفتاری آشنا اما هشداردهنده شده است که برای فعالان بانکی و سیاستگذاران پولی به‌خوبی قابل تشخیص است: کاهش مانده سپرده‌های مدت‌دار، افزایش سهم اسکناس و شبه‌پول در پرتفوی خانوارها و تمایل فزاینده به نگهداری دارایی‌هایی نظیر ارز، طلا، خودرو و کالاهای بادوام. این جابه‌جایی پرتفوی صرفا یک تغییر تکنیکی در ترکیب دارایی‌ها نیست، بلکه نشان‌دهنده اختلال در سازوکار اعتماد و ناکارآیی لنگر انتظارات تورمی است و بازتابی آشکار از ترس، بی‌اعتمادی و…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    سیاستگذاری در چارچوب حکمرانی

    دنیای اقتصاد: اعتراضات یک‌ماه اخیر در پی افزایش‌های ناگهانی و پی‌درپی نرخ ارز در بازار تهران آغاز شد و به سایر نقاط کشور گسترش یافت.
    شنبه، ۱۱ بهمن ۱۴۰۴
  •  سیاستگذاری در چارچوب حکمرانی + فایل صوتی

    دکتر موسی غنی‌نژاد*
    اعتراضات یک‌ماه اخیر به دنبال افزایش‌های ناگهانی و پی در پی نرخ ارز در بازار تهران آغاز شد و رفته‌رفته به سایر نقاط شهر و کشور گسترش یافت. بنابراین، به درستی می‌توان گفت جرقه این اعتراضات را نارضایتی کسبه و البته عامه مردم از تورم و شاید بدتر از آن بی‌ثباتی و تغییرات ناگهانی نرخ ارز زد که عملا بسیاری از کسب‌وکارها را متزلزل و ناممکن کرده است. البته این سخن به این معنی نیست که نارضایتی‌های عمومی منحصر به معضلات اقتصادی است.
    جمعه، ۱۰ بهمن ۱۴۰۴
  • توافق از مسیر تهدید؟ + فایل صوتی

    کوروش احمدی*
    تردیدی نباید داشت که هدف اصلی ترامپ در این مقطع زمانی نیل به توافقی با ایران است و تجمع نیرو در منطقه را باید عمدتا در این رابطه دید. از اواخر دولت بایدن و بعد از شکست تلاش‌ها برای احیای برجام، اجماعی در آمریکا شکل گرفت مبنی بر اینکه مذاکره با ایران تنها در صورتی نتیجه‌بخش خواهد بود که به موازات یک «تهدید نظامی معتبر» انجام شود. در چند ماه منتهی به شروع کار ترامپ، شماری از کارشناسان از هر دو حزب در آمریکا مانند ریچارد نفیو، ریچارد ‌هاس، دنیس راس، سوزان ملونی و... «تهدید معتبر» را لازمه موفقیت…
    چهارشنبه، ۰۸ بهمن ۱۴۰۴
  • تحول زمین بازی + فایل صوتی

    دکتر روح‌اله اسلامي*
    تحول در «زمین بازی» سیاست و اقتصاد، نه یک استعاره ادبی، بلکه توصیفی دقیق از دگرگونی قواعد، بازیگران و متغیرهای مسلط است. در چارچوب اقتصاد سیاسی و با الهام از نظریه بازی‌ها، باید پذیرفت که دیگر با بازی‌ای ایستا و تکراری مواجه نیستیم؛ بازی امروز پویا، چندسطحی و به‌شدت وابسته به زمان و تکنولوژی است. در چنین وضعیتی، هر کنش سیاسی یا اقتصادی بدون فهم تغییر قواعد، به خطای محاسباتی می‌انجامد. به یک معنا اگر سیاست‌های عمومی را به‌صورت تکراری و شبیه به گذشته ادامه دهیم، در چرخه‌ای گرفتار خواهیم شد که…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بشنوید؛

    چرخه شوم بازار ارز

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    سه‌شنبه، ۰۷ بهمن ۱۴۰۴
  • چرخه شوم بازار ارز + فایل صوتی

    دکتر ولی‌الله سیف*
    بازار ارز در ایران بار دیگر در وضعیتی آشفته و بلاتکلیف قرار گرفته است؛ وضعیتی که نه‌تنها برای فعالان اقتصادی، بلکه برای عموم جامعه نیز پیامد‌های مستقیم و ملموسی به همراه دارد. نوسانات شدید قیمت‌ها، بی‌ثباتی در انتظارات و سردرگمی در تصمیم‌گیری‌‌های اقتصادی، بار دیگر این پرسش اساسی را مطرح می‌کند که چرا اقتصاد ایران همواره در چرخه‌ای تکرار شونده از تثبیت، جهش و بازگشت گرفتار می‌شود؟
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بشنوید؛

    چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    دوشنبه، ۰۶ بهمن ۱۴۰۴
  • چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟ (قسمت سوم) + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    در قسمت‌های اول و دوم نشان دادیم که اولا تورم بالا و ماندگار پیامد و محصول سیاستگذاری است و ثانیا توضیح دادیم که تورم بالا و ماندگار پیامد و محصول تصمیمات مالی دولت در مفهوم عام، شامل بودجه و فرابودجه است که از نظر داده خود را در رشد بالای نقدینگی نمایان می‌کند، گرچه فقط شکل کلاسیک تورم ناشی از مخارج دولت متکی به رشد نقدینگی را توضیح دادیم. اما بلافاصله این پرسش مطرح می‌شود که اگر تورم ناشی از دستور خرج دولت و تصمیمات مالی دولت به مفهوم عام آن است، آیا این تصمیمات مالی به تورم ناشی از فقدان…
    یکشنبه، ۰۵ بهمن ۱۴۰۴
  • جنون «صندوق‌های نقره» + فایل صوتی

    سید فرهنگ حسینی*
    بیش از یک دهه از ظهور صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) در ایران می‌گذرد و در مسیری مشابه مسیر جهانی، با رشد سرسام‌آوری در دارایی‌ها و تنوع ابزارهای تحت مدیریت روبه‌رو شده است. پس از عبور از صندوق‌های سهامی و مختلط، رونق قابل ملاحظه‌ای را در صندوق‌های با درآمد‌ثابت و پس از آن صندوق‌های اهرمی شاهد بودیم و در دو سال اخیر، با توجه به رشد قیمت جهانی طلا و رشد دلار در داخل، صندوق‌های طلا رشد و بازدهی خیره‌کننده‌ای داشتند.
    شنبه، ۰۴ بهمن ۱۴۰۴
  • آرایش نظامی ترامپ

    دکتر رحمن قهرمانپور*
    شاید در ظاهر چنین به نظر برسد که افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس و مخصوصا ورود تدریجی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خلیج فارس نشانه روشنی از زودهنگام بودن حمله نظامی به ایران باشد. اما از نظر فنی باید توجه داشت که اصولا آمادگی برای انجام یک اقدام نظامی زمان‌بر است و بنابراین به همین راحتی نمی‌توان نتیجه گرفت که اقدام نظامی آمریکا علیه ایران به‌زودی انجام خواهد شد. آنچه درحال‌حاضر در حال رخ دادن است، این واقعیت است که آمریکا درصدد تقویت قدرت بازدارندگی خود در منطقه به منظور ارسال یک…
    جمعه، ۰۳ بهمن ۱۴۰۴
  • تخصص و تعهد+فایل صوتی

    دکتر پویا جبل‌عاملی*
    از ویژگی‌های تکنوکرات‌ها آن است که تا جای ممکن از مسائل روزمره اجتماعی و سیاسی برحذر هستند تا با حفظ استقلال و تکیه بر تخصص خود، خدمتی را که نیاز جامعه و کشور است، به انجام برسانند. در کشورهای با دموکراسی قوام‌یافته،‌ این رویکرد تکنوکراسی موجب می‌شود تا نمایندگان سیاسی که با انتخاب مردم بر مسند قدرت راه یافته‌اند، به حرف‌ها و توصیه‌های کارشناسان دولتی گوش فرا دهند و مطمئن باشند که این نظرات مبتنی بر خیر کشور و برآمده از نگاه علمی و تخصصی است. به بیان دیگر، وقتی حکمرانی مطلوب باشد، هم بازیگران…
    چهارشنبه، ۰۱ بهمن ۱۴۰۴
  • بازنگری در صندوق ضمانت سپرده‌ها

    مهدی عطوان*
    هرچند موسسات بیمه سپرده‌ها در کشورهای مختلف به‌عنوان «نهادهای مکمل صنعت بانکداری» شناخته می‌شوند و فعالیت می‌کنند، اما «صندوق ضمانت سپرده‌ها» در ایران از آغاز تاسیس در سال۱۳۹۲ تا سال۱۴۰۲ به زحمت توانست در صنعت بانکداری ایران، جایی برای خود بازکند. ولی اکنون، ابلاغ قانون بانک مرکزی در سال۱۴۰۲ و قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت در سال‌۱۴۰۳ از یک‌سو و بغرنج‌تر شدن شرایط و وضعیت نظام بانکی در ایران از سوی دیگر به دلایلی مانند ناترازی‌های گسترده، انباشت اموال و دارایی‌های مازاد در ترازنامه و عدم…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    تورم کنترل می‌شود؟

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    سه‌شنبه، ۳۰ دی ۱۴۰۴
  • تورم کنترل می‌شود؟

    دکتر فريده خدادادي*
    لایحه بودجه سال۱۴۰۵ را می‌توان یکی از اسناد نسبتا اصلاح‌محور سال‌های اخیر دانست که تلاش دارد با رویکردی مبتنی بر کنترل هزینه‌ها، بهبود درآمدهای مالیاتی، توجه به انضباط مالی و تمرکز بر مسائل ساختاری همچون ناترازی انرژی و آب، از روندهای تورم‌زا و کسری بودجه‌های مزمن فاصله بگیرد. این بودجه نسبت به دوره‌های گذشته از منظر محتوایی بالغ‌تر است و رویکردهایی مانند اجرای بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، مدیریت هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر، محدودسازی شروع طرح‌های جدید، هدایت یارانه‌ها به سمت اقشار هدفمند، تمرکز بر…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    دوشنبه، ۲۹ دی ۱۴۰۴
  • چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟ (قسمت دوم) + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    همان‌طور که در قسمت اول موضوع «چگونه تورم ایجاد می‌کنیم» اشاره کرده‌ایم، تورم محصول سیاستگذاری است و سرِ خود رخ نمی‌دهد و بلایی نیست که از آسمان نازل شود. در عین حال، همان‌طور که اشاره شده است، تورم محصول تصمیمات آشکار و ضمنی مالی دولت یا دستور خرج آشکار و ضمنی دولت است. در عین حال، این دستور خرج‌های آشکار و ضمنی دولت، خود را در رشد نقدینگی نمایان می‌کند. اما قبل از آنکه به موارد و مصداق‌های دستور خرج مستقیم و غیرمستقیم دولت بپردازیم، لازم است نفس دستور خرج دولت و دلالت آن برای تورم را مورد…
    پنجشنبه، ۱۸ دی ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    «پیامدهای فشار مالیاتی»

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    چهارشنبه، ۱۷ دی ۱۴۰۴
  • پیامدهای فشار مالیاتی

    دکتر محمدرضا فرزانگان*
    دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، راهبرد مالی خود را بر محور یک جراحی بزرگ قرار داده است: کاهش چشم‌گیر وابستگی به درآمدهای نفتی و در مقابل، تکیه بر درآمدهای مالیاتی. در این لایحه، سهم درآمدهای نفتی نسبت به سال قبل تقریبا نصف شده و در مقابل، هدف‌گذاری برای رشد ۴۲درصدی درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی شده است. اگرچه این حرکت در نگاه نخست، گامی به سوی انضباط مالی و رهایی از بند «دولت رانتی» به نظر می‌رسد، اما به‌عنوان کسی که سال‌ها در زمینه رانت‌های منابع و ساختار مالی دولت‌ها مطالعه کرده‌ام، معتقدم یک…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    «آینه تمام‌نمای اقتصاد ایران»

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    دوشنبه، ۱۵ دی ۱۴۰۴
  • توزیع یارانه انرژی

    دکتر تیمور رحمانی*
    لایحه بودجه پیشنهادی دولت که ظاهرا دچار دست‌اندازی در مجلس هم شده است، توسط صاحب‌نظران زیادی از زوایای مختلف مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. از آنجا که من هرگونه بودجه پیشنهادی را در شرایط تورمی بالا و دشواری تامین مالی دولت، موضوعی جدی تلقی نمی‌کنم و احتمال زیاد می‌دهم که هر قانون بودجه‌ای هم تصویب شود، بسیار بعید است که قابل اجرا باشد و در ضمن اشکال مختلف سلطه مالی و میل به خرج کردن دولت حتی اگر از طریق قانون بودجه پیش نرود، از طریق عملیات فرابودجه‌ای و از طریق خلق نقدینگی پیش خواهد رفت،…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    «رهایی از تعلیق کسب‌وکارها»

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    یکشنبه، ۱۴ دی ۱۴۰۴
  • رهایی از تعلیق کسب‌وکارها

    دکتر پویا جبل‌عاملی*
    نوسانات قیمتی ارز به حدی رسیده است که فعالان بازار به‌خصوص در بازارهایی که قیمت نهایی کالا همبستگی کاملی با نرخ ارز دارد، قادر به ادامه فعالیت خود نیستند. مساله کاملا آشکار است؛ به قدری نوسانات قیمتی بالاست که فروشنده مطمئن نیست اگر الان کالای خود را بفروشد، سود که هیچ، حتی بتواند کالای بعدی را برای فروش جایگزین کند. در حقیقت بی‌ثباتی قیمتی موجب گسست در چرخه کسب‌وکار وی شده است. وقتی چرخه کاری فروشنده متوقف شود، تولیدکننده نیز دیگر متقاضی نخواهد داشت و‌ ای‌بسا خود تولیدکننده نیز نداند کالایش…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    «پادزهر جهش‌های ارزی»

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    شنبه، ۱۳ دی ۱۴۰۴
  • پادزهر جهش‌های ارزی

    دکتر ولی‌الله سیف*
    روند افزایشی نرخ ارز در ماه‌‌ها و حتی سال‌‌های اخیر، بار دیگر این واقعیت بنیادین را پیش‌ روی سیاستگذاران و تحلیلگران اقتصادی قرار داده است که بازار ارز، نه یک بازار مستقل، بلکه برآیند مجموعه‌ای از ناترازی‌‌های ساختاری، محدودیت‌های بیرونی و تصمیمات سیاستی بعضا ناهماهنگ است. برخلاف روایت‌های ساده‌‌انگارانه‌ که نوسانات ارزی را صرفا به شوک‌‌های مقطعی، اخبار سیاسی یا رفتارهای هیجانی بازار نسبت می‌دهند، تداوم و تکرار جهش‌های ارزی نشان می‌دهد که مساله، ریشه‌ای‌تر و عمیق‌تر از آن است که با ابزارهای…
    پنجشنبه، ۱۱ دی ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    «بودجه سیاسی یا اصلاحی؟»

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    چهارشنبه، ۱۰ دی ۱۴۰۴
  • بودجه سیاسی یا اصلاحی؟

    دکتر علیرضا سلطانی*
    در وانفسای نبود سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و اقدام برای مواجهه با چالش‌ها و مهار بحران‌های اقتصادی از جمله کاهش شدید ارزش پول ملی، تداوم تورم بالا و مهم‌تر از همه افزایش بی‌اعتمادی به سیاستگذاری‌های اقتصادی و احساس سرگردانی و بی‌پناهی فعالان اقتصادی و صاحبان سرمایه‌های خرد و کلان، انتظار برای ارائه لایحه بودجه سال۱۴۰۵ و رونمایی از نقشه راه یک‌ساله دولت برای راهبری اقتصاد کشور، به‌مثابه تنها روزنه امید پیش‌روی اقتصاد ایران تلقی می‌شد.
    سه‌شنبه، ۰۹ دی ۱۴۰۴
  • نقش رئیس بانک مرکزی در بحران‌ها

    دکتر سجاد برخورداری*
    بر اساس ادبیات اقتصادی، رئیس بانک مرکزی نقش محوری در ایجاد اعتماد و اعتبار در سیستم اقتصادی یک کشور دارد. نقش رئیس بانک مرکزی، بر اساس سیاستگذاری، ارتباطات و استقلال رفتارها در اقتصاد شناسایی می‌شود و می‌تواند فضای اعتماد و اعتبار را در اقتصاد و زمینه ایجاد ثبات را در اقتصاد فراهم کند. همچنین در اقتصاد کلان نوین، بانک مرکزی نقش اصلی و کلیدی در به‌کارگیری سیاست‌های پولی در راستای ایجاد ثبات در اقتصاد بر عهده دارد. در واقع، بانک مرکزی نقش تثبیت‌کننده را در اقتصاد ایفا می‌کند. با توجه به نقش و…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    «ایران در مذاکرات «مارآلاگو»»

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.