امیر وفایی

آنچه در خصوص زمان معاملات در بازار سرمایه ایران مطرح می‌شود، در واقع ترکیبی از چند مساله است که لازم است با نگاهی مقایسه‌ای و واقع‌بینانه بررسی شود. پیش از هر چیز باید توجه داشت که مقایسه زمان معاملات، نیازمند تفکیک میان کشورها و ساختار بازارهای مختلف است. در سال‌های اخیر، در بازار سرمایه ایران نیز بهبودهایی در این زمینه اتفاق افتاده و به‌ویژه در ابزارهایی مانند صندوق‌های طلا و صندوق‌های با درآمد ثابت، شاهد افزایش زمان معاملات بوده‌ایم. با‌این‌حال، در مجموع نمی‌توان گفت که زمان معاملات کاهش پیدا کرده، اما فاصله قابل‌توجهی با بازارهای ۲۴ساعته وجود دارد؛ فاصله‌ای که بخشی از آن به نبود زیرساخت‌ها و ابزارهای لازم بازمی‌گردد.

تجربه جهانی نشان می‌دهد که کریپتوکارنسی‌ها و به‌طور کلی دارایی‌های دیجیتال، مدت‌هاست که در بازارهای جهانی در حال معامله هستند، اما روند واکنش کشورها و رگولاتورها، چه بانک‌های مرکزی و چه نهادهای ناظر بازار سرمایه، معمولا کندتر از شکل‌گیری خود این بازارها بوده است. در دنیا هم این‌طور نبوده که از همان ابتدا قوانین شفاف و جامعی تدوین شود یا همه نهادهای مالی بزرگ بلافاصله وارد این حوزه شوند. برای مثال، برخی نهادهای بزرگ مالی مانند JPMorgan تازه در سال‌ ۲۰۱۹ اقدام به انتشار کوین یا ابزارهای مبتنی بر کریپتو کردند.

ساختار نهادهای ناظر بورسی در ایران و آمریکا و همچنین موضوع کارمزدها تفاوت‌های محسوسی دارند و برای درک این تفاوت‌ها باید به چند مساله مهم توجه داشت.