امیربهداد سلامی

در دنیای مدرن مالی، زمان معاملاتی صرفا یک متغیر عملیاتی نیست، بلکه به‌عنوان یکی از اجزای کلیدی ریزساختار بازار، نقشی تعیین‌کننده در نقدشوندگی و فرآیند کشف قیمت ایفا می‌کند. درحالی‌که بورس‌های بزرگ جهان طی یک دهه اخیر به سمت کاهش مرزهای زمانی و حتی فعالیت‌های نزدیک به ۲۴ساعته حرکت کرده‌اند، بازار سرمایه ایران همچنان در یک بازه فشرده و کوتاه، حدود ۳.۵ساعت برای اغلب اوراق بهادار (۹ تا ۱۲:۳۰)، محدود مانده است. برای نمونه، در بازارهایی مانند CME، Nasdaq، ICE، بورس ژاپن و بورس کره‌جنوبی، معاملات شبانه به‌ویژه در ابزارهای مشتقه و ETFها به‌صورت رسمی فعال شده‌اند.

بنا بر نظریات، بازار سرمایه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شریان‌های حیاتی اقتصاد، می‌تواند نقشی بی‌بدیل در تامین مالی مولد، تخصیص بهینه منابع و جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی ایفا ‌کند. اما در فضای اقتصادی و سیاسی ایران، به‌مرور زمان انتظاراتی نابه‌حق و گاه متناقض از بازار سرمایه و متولی آن یعنی سازمان بورس و اوراق بهادار نزد فعالان بازار، عموم مردم و حتی سایر نهادهای تصمیم‌گیر شکل گرفته است.

در جهان اقتصاد سیاسی، پدیده‌ای قابل تامل مشاهده می‌شود: اصرار سیاستمداران، مقامات ارشد دولتی و اجرایی و حتی بخش‌هایی از جامعه بر حفظ یک شرایط اقتصادی خارج از تعادل به‌ضرر منافع بلندمدت، منابع طبیعی و نسل‌های آتی. این اصرار، اغلب با هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم فراوان همراه است که بر اقتصاد و جامعه تحمیل می‌شود.