پایان تلخ جامجهانی برای ایران؛
حذف غیابی!
۲۴ ساعت پرماجرا
اتفاقاتی که طی ۲۴ ساعت پایانی منجر به حذف تیم ملی رخ داد، به معنای واقعی کلمه، سرسامآور و باورنکردنی بود. استارت این شبانهروز پرماجرا از دقیقه آخر بازی ایران و مصر زده شد؛ جایی که شجاع خلیلزاده گل زد و همه تصور کردند تیم ملی به عنوان تیم دوم گروه به مرحله بعد صعود کرده و تازه آنجا باید حریف نسبتا آسانی مثل استرالیا برود. با این حال تنها لحظاتی بعد همه چیز زیر و رو شد؛ جایی که کمکداور ویدئویی گل شجاع را رد کرد و بازی با نتیجه مساوی به پایان رسید. به این ترتیب، سرنوشت تیم ملی دست دیگران افتاد و این بدترین اتفاقی بود که میتوانست رخ بدهد. ابتدا در ساعت ۰۰:۳۰ دقیقه بامداد یکشنبه مسابقه غنا و کرواسی در حالی شروع شد که اگر شاگردان کارلوس کیروش برنده این بازی میشدند، ایران به دور بعد میرسید. با این حال کرواسی بازی را ۲ بر یک برد. سپس از ساعت ۳ بامداد، نوبت به ازبکستان رسید که شاید یقه کنگو را بگیرد و ایران را مسافر دور بعد کند، اما با وجود پیش افتادن ازبکها، در نهایت این بازی با نتیجه ۳ بر یک به سود نماینده آفریقا به پایان رسید. به همین راحتی ایران رسید به آخرین و تنها شانس باقیماندهاش؛ مسابقه الجزایر و اتریش که از ساعت ۵:۳۰ شروع میشد. این بازی باید یک برنده میداشت تا ایران به مرحله بعد برسد. فرقی نمیکرد تیم برنده چه کسی باشد؛ فقط بازی نباید مساوی میشد که شد! نیمه اول با نتیجه یک بر یک به پایان رسید و در آغاز نیمه دوم هم هر کدام از دو تیم بلافاصله به یک گل دست یافتند. در ادامه با توجه به این که این نتیجه منجر به صعود همزمان هر دو تیم میشد، آنها برای دقایق طولانی اقدام به اداره بازی کردند و اینطور به نظر میرسید که مسابقه با همین نتیجه پایان خواهد یافت. با این حال در وقتهای تلفشده، توفانی غیر قابل وصف از راه رسید؛ ابتدا ریاض محرز در دقیقه ۹۳ برای الجزایر گل زد. این گل که منجر به صعود تیم ملی میشد، با واکنش گسترده گزارشگران و مجریان تلویزیون ایران همراه شد و آنها روی آنتن زنده اقدام به پایکوبی کردند. بعدتر فیلمهای ارسالی نشان داد جو تیم ملی در هتل تیخوانا مکزیک هم همینطور بوده. با این حال، این شادی به شکلی غیرقابل باور دیری نپایید و به شوک و بهتی عظیم تبدیل شد؛ جایی که تنها سه دقیقه بعد، ساشا کالادزیچ، بازیکن تازهوارد اتریش گل مساوی را به ثمر رساند. او با این گل، تیم ملی کشورش را از خطر حذف رهاند و همزمان تیر خلاص را بر شقیقه تیم ملی ایران شلیک کرد.
بدشانسی یا ناکامی؟
برخی اطرافیان و منسوبان به تیم ملی اصرار دارند حذف از این مرحله را به بدشانسی گره بزنند. آنها از جمله به بعضی مصداقها هم اشاره میکنند؛ این که گلهای مهدی طارمی و شجاع خلیلزاده به بلژیک و مصر به شکل میلیمتری آفساید اعلام شد یا این که طارمی در بازی آخر پنالتی خراب کرد و نکاتی از این دست. بله خب؛ بد اقبالیهای این شکلی بخشی از فوتبال است و مثلا در عوض میتوان به موقعیتهای متعدد گلزنی برای بلژیک اشاره کرد که به شکلی عجیب، هیچکدام منجر به گل نشد. با این حال ناکامی بزرگ حذف از اولین جامجهانی ۴۸ تیمی تاریخ را هرگز نمیتوان پشت این بهانهها پنهان کرد. حقیقت آن است که ما اگر وارد مرحله یکشانزدهم نهایی میشدیم، به این معنا بود که تازه مثل ادوار قبلی به جامجهانی ۳۲ تیمی راه یافتهایم. حتی خود کادرفنی تیم ملی هم این موضوع را قبول داشت و به همین دلیل نه یک مرحله، بلکه قول دو مرحله صعود و حضور در مرحله یکهشتم را به مردم میداد. هنوز فراموش نکردهایم امیر قلعهنویی ادعا میکرد شاگردانش در آمریکا کاری خواهند کرد که کشور یک هفته تعطیل شود. حتی قرعهکشی هم به ایران کمک کرد و تیم ملی واقعا در گروه آسانی قرار گرفت. خود قلعهنویی قبل از قرعهکشی آرزو کرده بود با بلژیک و مصر همگروه شود که عینا همین اتفاق هم رخ داد. با این حال تیم ملی موفق به صعود نشد. هر سه نمایش ایران هم در این تورنمنت قابل بحث بوده است. تیم ملی در مسابقه نخست، باید نیوزیلند را میبرد و به هیچوجه نمیتوان آن نتیجه مساوی را هضم یا تایید کرد. در بازی با بلژیک نتیجه نهایی خوب بود، اما تیم ملی برای حدود نیم ساعتی که حریف ۱۰ نفره شد هیچ برنامهای نداشت. شما اگر میخواهید کار بزرگ کنید، بالاخره یک جا باید جسارت نشان بدهید و از پیله احتیاط بیرون بیایید، اما تیم امیر قلعهنویی نهتنها برابر بلژیک ۱۰ نفره، بلکه در ۸۵ دقیقه ابتدایی بازی با مصر هم چنین نکرد. جالب بود که مصر بیمیل به کسب تساوی نبود و به همین دلیل هم سرمربی آنها دو ستاره اصلیاش یعنی مروان عطیه و عمر مرموش را نیمکتنشین کرده بود. محمد صلاح هم اوایل نیمه دوم تعویض شد، با این حال تیم ملی تا آخرین دقایق بازی هیچ رغبتی برای ریسک کردن و یورش بردن نشان نمیداد. خب ناکامی چنین تیمی، چه جای تعجب دارد؟
حذف با دست خالی
حقیقت آن است که تیم ملی در این جامجهانی همه چیز را با هم از دست داد. شکل برگزاری بازیها، زحمت و حواشی زیادی برای کاروان ایران درست کرد و از سوی دیگر هم امیر قلعهنویی در سودای کسب بهترین نتایج، به هیچ بازیکن جوانی میدان نداد. میانگین سنی ترکیب اصلی تیم ملی، بالای ۳۲ سال بود که اصلا قابل قبول نیست. دیگر بگذریم از حضور عجیب و غریب بازیکنی مثل دنیس آکرت در فهرست تیم ملی که اصلا معلوم نشد برای چه آنجا بود!
برنامه یکشانزدهم نهایی
به هر حال مرحله یکشانزدهم نهایی جامجهانی از دیشب با برگزاری بازی آفریقای جنوبی و کانادا آغاز شد و طی روزهای آینده به این شکل ادامه خواهد یافت.
