اخبار فرهنگ و هنر روزنامه شماره ۶۴۷۳

دنیای اقتصاد-یاسین نمکچیان:شنبه‌شب خبر فوت بهرام بیضایی، کارگردان و نمایشنامه‌نویس برجسته ایرانی، منتشر شد و علاقه‌مندان فرهنگ و هنر این سرزمین را در بهت فرو برد. این در حالی است که در روزهای اخیر بخش‌هایی از مصاحبه‌ها و حرف‌های قدیمی این چهره تاثیرگذار به ناگهان در شبکه‌های مجازی وایرال شده و واکنش‌های گستره‌ای را به وجود آورده بود. آنچه بر بهرام بیضایی گذشت حکایت تلخی است از برخوردهای سلیقه‌ای و دوگانه با مفاخر این مملکت. بهرام بیضایی چند بار از ایران رفت اما دوباره برگشت تا درنهایت سال ۱۳۸۹ ایران را به مقصد آمریکا ترک کرد چون اجازه ندادند فیلم بسازد. بارها در مصاحبه‌های متفاوت گفته بود راهی برای گذران زندگی نداشته و مجبور شده تن به مهاجرت اجباری بدهد. وقتی تصمیم گرفت برود که از لحاظ معیشتی با چالش جدی روبه‌رو شد و به قول خودش نتوانست خانواده‌اش را اداره کند. دیگر دریچه‌ای به رویش باز نمانده بود اما با این حال عاشق ایران بود و از دور به تماشای وطن می‌نشست و در حسرت بازگشت دوباره می‌سوخت. کسی مانع ورودش به ایران نبود اما چگونه می‌توانست برگردد. می‌گفت چه تضمینی وجود دارد اجازه بدهند کار کنم. این را بارها گفته بود اما حتی یک نفر چنین تضمینی نداده بود که برگردد و زیر آسمان اینجا کار کند و باقی عمر را بگذراند. طنین صدایش در لابه‌لای خبرها می‌پیچد که می‌گفت تنها اسم ایرانی بودن کافی نیست تا کسی را به ایرانی بودن تبدیل کند، هزاران سال تاریخ و فرهنگ غنی ایران است که ما را ایرانی می‌سازد و مسوولیتی بزرگ بر دوش ما می‌گذارد.

انیمیشن «ژولیت و شاه» به کارگردانی اشکان رهگذر به سرگروهی پردیس سینمایی کورش از چهارشنبه ۱۷ دی اکران می شود. داستان «ژولیت و شاه» درباره جولی، بازیگر جوان و تازه‌کار تئاتر است که به دعوت ناصرالدین‌شاه برای بازی در نقش ژولیت به ایران می‌آید؛ اما نقشه شاه برای او چیزی فراتر از یک اجرای ساده است.

نمایش «شوخی می‌کنید موسیو تانر» به کارگردانی اصغر نوری از امروز دوشنبه در سالن سمندریان مجموعه ایرانشهر روی صحنه است. نوری این نمایشنامه را براساس رمانی به همین نام با ترجمه خودش، اثر ژان‌پل دوبوآ نوشته است. در خلاصه‌داستان نمایش «شوخی می‌کنید موسیو تانر» آمده: «موسیو تانر یک خانه اشرافی را به ارث می‌برد و می‌خواهد آن را بازسازی کند اما خانه کارِ او را می‌سازد!»

بریژیت باردو، بازیگر افسانه‌ای سینمای فرانسه در دهه‌های ۵۰ و ۶۰میلادی، در ۹۱سالگی درگذشت. باردو با فیلم «و خدا زن را آفرید» (۱۹۵۶) به کارگردانی و نویسندگی همسرش روژه وادیم به شهرتی بین‌المللی دست یافت و طی دو دهه بعد به عنوان نمادی از زیبایی در سینما شناخته می‌شد. با این حال، در اوایل دهه ۱۹۷۰ بازنشستگی خود از بازیگری را اعلام کرد و به‌تدریج به فعالیت‌های سیاسی روی آورد. حمایت پرصدای او از حقوق حیوانات در سال‌های بعد با اظهارنظرهای تند درباره اقلیت‌های قومی و حمایت آشکار از جبهه راست افراطی «فرانت ناسیونال» فرانسه همراه شد؛ مواضعی که به صدور چندین محکومیت قضایی به اتهام نفرت‌پراکنی نژادی انجامید.

پرتره خیره‌کننده «الیزابت لدرر» که توسط گوستاو کلیمت هنرمند اتریشی مشهور خلق شده است، نوامبر امسال در حراجی «ساتبیز» نیویورک به قیمت ۲۳۶.۳میلیون دلار فروخته شد و جایگاه گران‌ترین اثر هنری فروخته‌شده در حراج‌های سال ۲۰۲۵ را به خود اختصاص داد. این نقاشی همچنین رکوردی جدید برای فروش آثار کلیمت در حراجی به ثبت رساند و از نقاشی ۱۰۸میلیون‌دلاری این هنرمند که در سال ۲۰۲۳ در «ساتبیز» لندن به فروش رسیده بود، پیشی گرفت.