سم نیل بازیگر سرشناس نیوزیلندی درگذشت؛
خاموشی ستاره «پارک ژوراسیک»
او انسانی خوشذوق، متین، اندیشمند و کمحرف بود و با همان وقار، شوخطبعی و استقامتی که در بازیگریاش دیده میشد، با بیماری مبارزه کرد. بیتردید بسیاری دلتنگ او خواهند شد و نامش برای همیشه در یادها خواهد ماند. روحش در آرامش باشد. نیل در سال ۱۹۴۷ در شهر اوماگ در ایرلند شمالی متولد شد. مادرش انگلیسی و پدرش نیوزیلندی بود که در آن زمان در ارتش بریتانیا خدمت میکرد. خانواده او در سال ۱۹۵۴ به نیوزیلند مهاجرت کردند. او در ۱۲ سالگی نام خود را از «نیگل» به «سم» تغییر داد؛ تصمیمی که بعدها با طنز دربارهاش گفت: چند نیگل دیگر در مدرسه بودند و احساس کردم با اسم سم راحتتر در دنیا زندگی میکنم. نیگل در بیشتر موقعیتها اسم دستوپاگیری است؛ تصور کنید یک بازیگر سینما باشید و اسمتان نیگل نیل باشد.
نیل دوران مدرسه و دانشگاه را در شهر کرایستچرچ گذراند، اما علاقهاش به بازیگری پس از یک سال ناموفق در رشته حقوق شکل گرفت؛ سالی که خودش آن را «فاجعهبار» توصیف کرده بود. پس از چند نقش کوتاه در تلویزیون نیوزیلند، نخستین موفقیت جدی او با فیلم «سگهای خفته» در سال ۱۹۷۷ رقم خورد؛ اثری که نخستین فیلم نیوزیلندی بود که در سینماهای آمریکا اکران شد. این موفقیت راه را برای حضور او در پروژههای بینالمللی هموار کرد. او خیلی زود در فیلم «حرفه درخشان من» در سال ۱۹۷۹ نقش اصلی را به دست آورد و سپس در «طالع نحس ۳: درگیری نهایی» در نقش پسر شیطان ظاهر شد.
از دیگر آثار مهم او در دهه ۱۹۸۰ میتوان به فیلم کالت «تسخیر» ساخته آندژی ژووافسکی، فیلم «فرشتگان شرور» که در برخی کشورها با نام «فریادی در تاریکی» اکران شد، در کنار مریل استریپ، و همچنین تریلر جاسوسی «شکار برای اکتبر سرخ» اشاره کرد. بازی نیل در فیلم «آیوانهو» محصول ۱۹۸۲ نیز او را به چهرهای بسیار محبوب در سوئد تبدیل کرد؛ فیلمی که بیش از چهار دهه است هر سال در روز سال نو میلادی از تلویزیون این کشور پخش میشود. نیل در سال ۱۹۹۳ با دو نقش ماندگار به شهرتی جهانی رسید؛ نخست در فیلم برنده اسکار «پیانو» ساخته جین کمپیون، که در آن نقش «آلیسدیر استیوارت»، مهاجر نیوزیلندی را ایفا کرد، و دیگری در نقش دکتر «آلن گرانت» در فیلم «پارک ژوراسیک» ساخته استیون اسپیلبرگ؛ نقشی که در ابتدا به هریسون فورد پیشنهاد شده بود.
موفقیت عظیم «پارک ژوراسیک» باعث شد نیل سالها بعد بار دیگر در نقش دکتر «آلن گرانت» در «پارک ژوراسیک ۳ و سپس «دنیای ژوراسیک: قلمرو» ظاهر شود. او در طول بیش از پنج دهه فعالیت هنری، میان نقشهای قهرمانان رمانتیک و شخصیتهای منفی کاریزماتیک جابهجا میشد و بیش از ۱۵۰ اثر سینمایی و تلویزیونی در کارنامه خود به ثبت رساند. از مهمترین فیلمهای او میتوان به «آرامش مرگبار»، «کتاب جنگل»، «در کام جنون»،«افق رویداد»، «مرد دوصدساله»، «دیش» و مجموعه فیلمهای «پیتر خرگوش» اشاره کرد. نیل همچنین یکی از جدیترین گزینهها برای جانشینی راجر مور در نقش «جیمز باند» بود و حتی در سال ۱۹۸۶ تست بازیگری این نقش را انجام داد، اما در نهایت این نقش به تیموتی دالتون رسید. در سال ۲۰۱۶ نیز در فیلم موفق «شکار انسانهای سرگردان به کارگردانی تایکا وایتیتی ایفای نقش کرد؛ همکاریای که بعدها با حضور کوتاه او در فیلمهای «ثور: راگناروک» و «ثور: عشق و تندر» ادامه یافت.
نیل در سال ۲۰۲۳ با انتشار کتاب خاطراتش با عنوان «آیا تا به حال این را برایت تعریف کرده بودم؟» فاش کرد که از حدود یک سال پیش تحت شیمیدرمانی قرار داشته است. پزشکان در سال ۲۰۲۲ ابتلای او به لنفوم سلول T آنژیویمنوبلاستیک مرحله سوم، نوعی سرطان خون را تشخیص داده بودند. زمانی که کتاب منتشر شد، سرطان او وارد مرحله بهبودی شده بود، اما نیل تا پایان عمر هر ماه تحت درمان شیمیدرمانی قرار داشت. او گفته بود با شرکت سازنده دارویش قراردادی بسته است که اگر بیش از چهار ماه زنده بماند، ادامه درمان برایش رایگان خواهد بود.
او در گفتوگویی با گاردین در سال ۲۰۲۳ درباره بیماریاش گفته بود: از مرگ نمیترسم، اما اگر همین حالا اتفاق بیفتد، واقعا آزارم میدهد. دوست دارم دستکم یک یا دو دهه دیگر زندگی کنم. نیل همچنین بارها تاکید کرده بود که از بازنشستگی گریزان است. او میگفت: این احساس شاید از آنجا میآید که از جایی بسیار کوچک و دورافتاده آمدهام؛ جایی که از هر نقطه مهم دنیا فاصله داشت. اینکه از آنجا به پروژههایی با ابعاد بینالمللی دعوت شوی، فوقالعاده وسوسهکننده است.
