تهدید رشد جهانی با جنگ
به گزارش نیویورک تایمز جنگ در ایران ضربه تازهای به اقتصاد جهانی وارد کرده است؛ موضوعی که رئیس صندوق بینالمللی پول روز پنجشنبه گفت به دلیل تخریب زیرساختهای انرژی و اختلال در زنجیرههای تامین، به معنای کاهش رشد اقتصادی در سال جاری خواهد بود. آتشبس شکننده دو هفتهای که ایالات متحده و ایران در این هفته بر سر آن توافق کردند، میتواند بخشی از خسارات اقتصادی جنگ را کاهش دهد. با این حال، کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بینالمللی پول، هشدار داد که حتی در خوشبینانهترین سناریو نیز پیامدهای قابلتوجهی برای اقتصاد جهانی وجود خواهد داشت. او در سخنرانی خود، پیش از نشستهای بهاره هفته آینده صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی گفت: «حتی در بهترین حالت هم بازگشت ساده و بیدردسر به وضعیت پیش از جنگ وجود نخواهد داشت. آنچه میدانیم این است که رشد اقتصادی، حتی اگر صلح جدید پایدار باشد، کمتر خواهد شد.»
جورجیوا اشاره کرد: «شوک جنگ در اصل یک شوک عرضه است که ویژگیهای مشخصی دارد: نخست، بزرگی آن که با کاهش حدود ۱۳ درصدی جریان روزانه نفت جهان و حدود ۲۰ درصدی گاز طبیعی مایع (LNG) همراه بوده است؛ دوم، ماهیت جهانی آن که موجب افزایش هزینه انرژی برای همه کشورها و اختلال در زنجیرههای تامین شده است و سوم، نامتقارن بودن آن که بسته به نزدیکی به درگیری، وضعیت صادرات یا واردات انرژی و میزان فضای سیاستگذاری کشورها، اثرات متفاوتی ایجاد میکند.» آخرین پیشبینیهای صندوق بینالمللی پول در ماه اکتبر گذشته نشان میداد که رشد جهانی در سال جاری به ۳.۱ درصد کاهش خواهد یافت، درحالیکه این رقم در سال ۲۰۲۵ برابر با ۳.۲ درصد بود. جورجیوا گفت که صندوق پیش از آنکه جنگ بازارهای انرژی جهانی را دچار تلاطم کند، قصد داشت چشمانداز رشد را بهبود دهد.
این جنگ قیمت نفت را به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسانده و قیمت بنزین در ایالات متحده را به بیش از ۴ دلار در هر گالن افزایش داده است. پس از شوک تورمی دوران پساکرونا، این جنگ میتواند به موج دیگری از افزایش قیمتها، بالا رفتن نرخهای بهره و کندتر شدن رشد اقتصادی منجر شود. جورجیوا گفت:«افزایش قیمت نهادههای کلیدی به بسیاری از کالاهای مصرفی سرایت میکند و تورم را بالا میبرد. اگر انتظارات تورمی از کنترل خارج شود و چرخه پرهزینه تورم را شعلهور کند، بانکهای مرکزی باید با افزایش نرخ بهره بهطور قاطع وارد عمل شوند.» صورتجلسه آخرین نشست فدرالرزرو نشان داد که مقامات بانک مرکزی آمریکا رویکردی محتاطانه در ارزیابی تاثیرات جنگ اتخاذ کردهاند.
درحالیکه سیاستگذاران نرخ بهره را ثابت نگه داشتند، این صورتجلسه نشان داد که آنها بهطور جدی نگران این هستند که یک بحران طولانیمدت میتواند فشارهای قیمتی شدیدتری ایجاد کند که در صورت تداوم، بر شاخصهای پایه تورم تاثیر بگذارد. جورجیوا همچنین اشاره کرد که از آنجا که بانکهای مرکزی پس از افزایش تورم در دوران پساکرونا در بالا بردن نرخ بهره کند عمل کردند، اکنون این خطر وجود دارد که بیش از حد سریع عمل کنند. او گفت:«بر شرایط تمرکز کنید؛ زیرا اگر خیلی زود و بیدلیل سیاستهای انقباضی اعمال کنید، به رشد اقتصادی آسیب خواهید زد.» صندوق بینالمللی پول از زمان بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید در سال گذشته، ابتکارات خود را در حوزه انرژیهای سبز کمرنگتر کرده است.
با این حال، جورجیوا تاکید کرد که شوکهای قیمتی نفت اهمیت توجه گستردهتر به امنیت انرژی را نشان میدهد. او گفت: «درحالیکه جهان واکنش نشان میدهد، مهم است که تلاش جمعی خود را برای افزایش بهرهوری انرژی و تنوعبخشی به منابع انرژی حفظ کنیم.» صندوق بینالمللی پول قرار است همزمان با انتشار پیشبینیهای خود در روز سهشنبه آینده، سناریوهای مختلفی از پیامدهای این جنگ را نیز منتشر کند.
