نقشه جدید کی یف برای فلج کردن شریان اقتصادی روسیه

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: حملات پهپادی اخیر اوکراین به انبارهای شرکت وایلدبریز که معادل روسی آمازون محسوب می‌شود، شوک بزرگی به صنعت خرده‌فروشی این کشور وارد کرده است. این اتفاق شرکت‌های بزرگ را ناچار کرده تا در استراتژی‌های لجستیکی خود تجدیدنظر کنند و در عین حال نگرانی‌ها از تشدید موج جدید تورم در روسیه را افزایش داده است.

این حملات روز شنبه انبارهای این شرکت را در حومه مسکو و شهر کوتوفسک واقع در جنوب شرقی پایتخت هدف قرار دادند. وایلدبریز بزرگترین پلتفرم تجارت الکترونیک روسیه است که حجم کالاهای پردازش‌شده در آن طی سال گذشته معادل حدود سه درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور بود. ابعاد آتش‌سوزی به حدی بود که دود ناشی از آن در منطقه مسکو از فضا نیز قابل رویت بود و نیروهای امدادی تا اواخر روز دوشنبه همچنان درگیر عملیات اطفای حریق بودند. در این حملات هفت نفر جان باختند و ده‌ها نفر مجروح شدند.

بلومبرگ در گزارش اخیر خود اشاره کرده که این بحران بی‌سابقه باعث شده تا بزرگترین خرده‌فروشان مواد غذایی روسیه از جمله گروه ایکس‌فایو و لنتا به فکر تنوع‌بخشی به انبارها و توزیع پراکنده موجودی خود بیفتند تا ریسک توقف عملیات را به حداقل برسانند. بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده، یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگ در حال حرکت به سمت یک شبکه لجستیکی غیرمتمرکز است. این شرکت قصد دارد به جای ساخت مراکز توزیع عظیم صدهزار متری، به شبکه‌ای گسترده‌تر از تاسیسات منطقه‌ای بسیار کوچکتر متکی باشد تا انهدام یک انبار، کل زنجیره تامین را فلج نکند. استفاده از فروشگاه‌ها به عنوان پایگاه‌های محلی و نگهداری موجودی بیشتر نزد تامین‌کنندگان از دیگر برنامه‌های این شرکت‌ها است. واکنش بازار به این اتفاقات سریع بود؛ سهام شرکت اوزون که رقیب اصلی وایلدبریز در بورس مسکو است، با افت شدید دوازده درصدی مواجه شد.

اوکراین در ماه‌های گذشته حملات دوربرد خود را علیه اهدافی در خاک روسیه تشدید کرده تا توانایی کرملین برای تامین مالی ماشین جنگی‌اش را مختل کند. این حملات که در ابتدا روی پالایشگاه‌ها و صنعت نفت متمرکز بود، اکنون با هدف قرار دادن قطب‌های بزرگ توزیع کالا، سطح جدیدی از فشار را بر اقتصاد روسیه وارد می‌کند. این وضعیت کار بانک مرکزی روسیه را که همین حالا نیز با چالش نرخ بهره بالا و کاهش تقاضای مصرف‌کننده دست‌وپنجه نرم می‌کند بسیار سخت‌تر خواهد کرد. دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین در نخستین واکنش رسمی، شرایط را به دلیل خسارات سنگین واردشده به کسب‌وکارهای کوچک و متوسط دشوار توصیف کرد. ولودیمیر زلنسکی نیز این حملات را اقدامی تلافی‌جویانه در برابر حملات روسیه به زیرساخت‌های لجستیکی اوکراین دانست.

آسیب سیستماتیک به انبارها می‌تواند ضربه جبران‌ناپذیری به اقتصاد وارد کند، به ویژه آنکه شرکت‌های بیمه تمایلی به پوشش ریسک‌های ناشی از جنگ ندارند. گزارش‌ها نشان می‌دهد این حملات در ابتدا حدود ده درصد از ظرفیت انبارهای وایلدبریز را از کار انداخته است. خسارت واردشده به خود تاسیسات حدود سیصد و هشتاد و یک میلیون دلار برآورد می‌شود، اما زیان فروشندگانی که کالاهایشان در آتش سوخته ممکن است به مرز صد و هفتاد میلیارد روبل برسد. صدها کسب‌وکار کوچک اکنون با خطر ورشکستگی کامل مواجهند. این بحران مالی زمانی شدت گرفت که پلتفرم‌های فروش، درست چند هفته قبل از این حملات با تغییر بندهای قرارداد، مسؤولیت خسارات ناشی از حوادث فورس‌ماژور از جمله حملات پهپادی را بر دوش خود فروشندگان گذاشتند.

تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که اگر این حملات آغاز یک استراتژی طولانی‌مدت از سوی اوکراین علیه قطب‌های لجستیکی باشد، تبعات آن ویرانگر خواهد بود. شرکت‌ها ناچارند برای حفظ بقا، کارایی را فدا کنند و با پراکنده کردن موجودی و افزایش هزینه‌های امنیتی، بهره‌وری اقتصاد را کاهش دهند. این افزایش چشمگیر در هزینه‌های عملیاتی در نهایت مستقیما به شکل تورم به مصرف‌کننده نهایی تحمیل خواهد شد. /