اجلاس دو روزه ناتو در ترکیه با هدیه عجیب اردوغان به پایان رسید
ماجرای رولور ترک
«استیون ارلانگر» در گزارشی برای نیویورک تایمز نوشت، این اجلاس با پیشرفت آرام اما مداوم به سمت نوع جدیدی از ناتو (همان ناتویی که ترامپ خواستار آن است) مشخص شد؛ همان ناتویی که اروپاییها مسوولیت اصلی دفاع متعارف از این قاره را بر عهده میگیرند و به واشنگتن اجازه میدهند منابع خود را بر تهدید چین متمرکز کند. «ایان لسر»، عضو برجسته صندوق مارشال آلمان، مستقر در بروکسل، گفت: «این واقعا داستان دو اجلاس است. از یکسو، تمام نگرانیهای از پیش موجود در مورد دستور کار ترامپ وجود داشت. سپس اجلاس سنتیتر با دستور کار از پیش تعیین شده اش وجود داشت که بیشتر مربوط به پول و نحوه خرج کردن آن است که در بیانیهای شامل دفاع جمعی و حمایت از اوکراین تجلی یافت.» لسر خاطرنشان کرد که رابطه خوب ترامپ با اردوغان، به «حفظ آرامش نسبی» کمک کرد. رهبران اروپایی تا حد زیادی ناسزاهای ترامپ را نادیده گرفتند.
ناتالی توچی، استاد دانشکده مطالعات بینالمللی پیشرفته جانز هاپکینز در اروپا، گفت: «توهینهای مکرر و تهدیدهای توخالی ترامپ دیگر اثر خود را از دست دادهاند. اگر او حرف مشخصی میزد، مثلا میگفت ۴۰ هزار نیرو را از اروپا خارج میکنیم، این واقعا تنشزا و تکاندهنده بود. اما تا زمانی که صحبتها در حد تهدیدهای مبهم است، معنای چندانی ندارد.» او گفت که اجلاس ترامپ «یک نمایش سیاسی» بود. از سوی دیگر، جانا پوگلیرین، مدیر دفتر برلین شورای روابط خارجی اروپا، گفت که سخنان خصمانه ترامپ درباره اروپا هنوز هم تاثیرگذار است. به گفته پوگلیرین، اروپاییها متقاعد شدهاند که ناتو «برای بقا باید تغییر کند و سازگار شود.» طنز ماجرا اینجاست که ناتو به شیوهای آرام برای تغییر خود (دقیقا همانطور که ترامپ میخواهد)، سخت تلاش میکند. در آنکارا، این ائتلاف (ناتو) بر همکاریهای فشرده و جدید میان شرکتهای نظامی-صنعتی دو سوی آتلانتیک تاکید کرد.
از نظر مارک روته، دبیرکل ناتو، این اقدام راهی است تا به ترامپ نشان دهد شرکتها و منافع آمریکایی نیز از تعهدات جدید ناتو سود میبرند. او گفت که روز سهشنبه، متحدان ۵۰میلیارد دلار قرارداد تسلیحاتی جدید امضا و موافقت کردند که ۲۷میلیارد یورو یا حدود ۳۱میلیارد دلار در خطوط لوله ذخیرهسازی و توزیع سوخت، از جمله در جبهه شرقی ناتو، سرمایهگذاری کنند. روته که قبل از اجلاس به دیدار ترامپ در واشنگتن رفته بود، نمودارهایی را در کاخ سفید ارائه داد که نشاندهنده بیش از ۱.۲تریلیون دلار هزینههای دفاعی اضافی از زمان اولین دوره ترامپ، از جمله افزایش ۲۰درصدی در سال۲۰۲۵ بود. یکی از نمودارها با حروف بزرگ طلایی عنوان شده بود: «تریلیون ترامپ». به گزارش نیویورکتایمز، در پایان اجلاس روز چهارشنبه، ترامپ در کنفرانس خبری اختتامیه خود کمی نرمتر شد. او گفت که این اجلاس «عشق زیاد»ی را نشان داده و از اردوغان و روته تمجید کرد. در راه بازگشت به واشنگتن، ترامپ چند کلمه خوب دیگر برای این ائتلاف گفت.
او گفت: «ما جلسات خوبی داشتیم. فکر میکنم ناتو امروز راه زیادی را پیمود.» اجلاس ناتو البته حواشی مهم دیگری هم داشت. یکی از این حواشی، بحث فروش «اف ۳۵» به ترکیه بود که باعث عصبانیت اسرائیل شده است. در همین راستا، رسانههای ترکیه از تصمیم آنکارا برای فروش سامانه پدافند هوایی
«اس-۴۰۰» روسی به یک کشور حوزه خلیج فارس (امارات متحده عربی یا قطر) خبر میدهند. هدف اصلی ترکیه از این اقدام، رفع موانع موجود بر سر راه خرید جنگندههای نسل پنجم اف - ۳۵ عنوان شده است. از سوی دیگر، هدیه اردوغان به رهبران ناتو هم خبرساز شد. پس از آنکه رهبران ناتو برای اجلاس پر تنش چهارشنبه در آنکارا گرد هم آمدند، میزبان آنها، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، به هر یک از آنها یک هدیه خداحافظی غیرمعمولی داد: یک هفتتیر قدیمی به همراه مهمات جنگی که نشان میداد این هدیه فقط برای نمایش نیست. اردوغان میخواست صنعت دفاعی ترکیه را به نمایش بگذارد. اسلحهسازان ترکیهای با تپانچهها و تفنگهای ساچمهای ارزانقیمت، به بازار اسلحه غیرنظامی اروپا نفوذ کردهاند و نامهای قدیمیتر ایتالیایی و بلژیکی را که مدتهاست با سلاحهای ورزشی و خدماتی گرانقیمتتر شناخته میشوند، به چالش کشیدهاند. ترکیه بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ سومین صادرکننده بزرگ سلاحهای کوچک در جهان بود و در این دوره حدود ۳میلیارد دلار صادرات داشت و پس از ایالات متحده و ایتالیا قرار گرفت.
