ضربه سنگین جنگ به غول کالاهای مصرفی

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- محمدامین مکرمی: افزایش قیمت نفت در پی تشدید تنش‌های ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اکنون یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های کالاهای مصرفی جهان را با فشار جدی هزینه‌ای روبه‌رو کرده است. شرکتProcter & Gamble (پی‌اندجی) هشدار داده است که در صورت تداوم قیمت نفت در سطوح بالا، بیش از یک میلیارد دلار هزینه اضافی متحمل خواهد شد و برای جبران این فشار، ناگزیر به افزایش قیمت برخی محصولات خود است.

این شرکت آمریکایی که برندهای معتبری مانند Tide و Pampers را در اختیار دارد، اعلام کرده بخش مهمی از افزایش هزینه‌ها از مسیر سوخت، حمل‌ونقل، بسته‌بندی و مواد اولیه به آن تحمیل شده است. به گفته مدیران شرکت، وابستگی گسترده محصولات به مشتقات نفتی باعث شده نوسانات بازار انرژی به‌سرعت در ساختار هزینه‌ای آن منعکس شود.

بر اساس گزارش فایننشال تایمز، از اواخر فوریه و همزمان با حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران و واکنش تهران از طریق محدود کردن تردد در تنگه هرمز، قیمت سوخت‌های سنگین از جمله گازوئیل و سوخت دریایی به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است.

تنگه هرمز یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای تجارت جهانی انرژی است و هرگونه اختلال در آن، به‌سرعت هزینه حمل‌ونقل و زنجیره تامین جهانی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

پی‌اندجی اعلام کرده است تنها در فصل جاری، هزینه‌های ناشی از کالاهای اساسی آن پس از کسر مالیات حدود 150 میلیون دلار افزایش خواهد یافت که عمدتا مربوط به سوخت حمل‌ونقل است. آندره شولتن، مدیر مالی شرکت، تاکید کرده اگر قیمت نفت خام در محدوده بالای 100 دلار باقی بماند، این فشار در سال مالی آینده—که از ژوئیه آغاز می‌شود—می‌تواند به بیش از یک میلیارد دلار برسد.

در حال حاضر قیمت نفت برنت حدود 105 دلار در هر بشکه است؛ در حالیکه پیش از آغاز جنگ این رقم نزدیک به 70 دلار بود. این جهش قابل توجه، هزینه‌های تولید و توزیع را برای شرکت‌های مصرفی به‌ طور همزمان در چند جبهه افزایش داده است؛ از مواد اولیه پلاستیکی تا حمل‌ونقل و بسته‌بندی.

نکته مهم این است که پی‌اندجی در برابر نوسانات قیمت کالاهای پایه، از ابزارهای پوشش ریسک (hedging) استفاده نکرده و همین موضوع باعث شده مستقیما در معرض اثرات بازار انرژی قرار گیرد. این تصمیم اکنون به یکی از عوامل اصلی آسیب‌پذیری شرکت در برابر شوک‌های ژئوپلیتیک تبدیل شده است.

با وجود این فشارها، عملکرد مالی پی‌اندجی در سه‌ماهه منتهی به مارس فراتر از انتظار بازار بوده است. درآمد شرکت با رشد 7 درصدی به 21.2 میلیارد دلار رسید و سود خالص 3.9 میلیارد دلاری نیز اندکی بالاتر از پیش‌بینی تحلیلگران ثبت شد. 

با این حال، مدیریت شرکت نسبت به ادامه فشارهای ساختاری هشدار داده است. تغییر الگوی مصرف، رشد تجارت الکترونیک، افزایش سهم فروشگاه‌های عمده‌فروشی و فشار تورمی بر مصرف‌کنندگان از جمله چالش‌هایی است که همزمان با بحران انرژی، فضای فعالیت این غول کالاهای مصرفی را پیچیده‌تر کرده است.

پی‌اندجی پیش‌تر نیز برنامه بازسازی سازمانی را آغاز کرده و بخشی از مشاغل مدیریتی خود را کاهش داده بود. اکنون نیز راهبرد این شرکت برای مقابله با افزایش هزینه‌ها شامل بازطراحی زنجیره تامین، اصلاح ترکیب مواد اولیه، افزایش بهره‌وری و در صورت لزوم انتقال بخشی از هزینه‌ها به قیمت نهایی محصولات است.

مدیران شرکت تاکید دارند که در بحران‌های مشابه مانند دوران پساکرونا نیز ترکیب «نوآوری + انتقال محدود قیمت» توانسته اثر شوک‌های هزینه‌ای را کنترل کند. با این حال، در شرایط فعلی، تداوم جنگ و بی‌ثباتی در بازار انرژی می‌تواند فشار مضاعفی بر مصرف‌کنندگان جهانی وارد کند و اثرات آن فراتر از بخش انرژی، به سبد خرید خانوارها نیز سرایت کند./