رسانههای بینالمللی پاسخ دادند: چرا پیشنهادهای ایران مورد موافقت کاخ سفید قرار نمیگیرد؟
نبرد مواضع میان تهران و واشنگتن
رسانهها روز جمعه از ارسال پیشنهاد جدید جمهوری اسلامی به آمریکا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز خبر دادند. والاستریت ژورنال در گزارشی مدعی شد که در این طرح جدید، نشانههایی از آمادگی برای مصالحه از سوی ایران به چشم میخورد و از قرار معلوم تهران از برخی از شروط پیشین خود عقبنشینی کرده است. این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در واکنش به طرح جدید ایران اعلام کرد که چندان از آن رضایت ندارد.
جزئیات پیشنهاد ایران
به گفته افراد آگاه، ایران پیشنهاد داده است که شرایط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز همزمان با تضمینهای آمریکا برای پایان حملات و رفع محاصره بنادر ایران مورد مذاکره قرار گیرند. این در حالی است که ایران پیشتر رفع محاصره آمریکا را بهعنوان پیششرطی برای مذاکرات اعلام کرده بود. ایران همچنین پیشتر از ایالات متحده خواسته بود تا پیش از گفتوگو درباره مدیریت تنگه هرمز و برنامه هستهای ایران، بر سر شروط پایان جنگ توافق کند.
به گزارش الجزیره، پیشنهاد تازه ایران در ۱۴ بند ارائه شده که روند دو مرحلهای را مطرح میکند. در مرحله نخست، موضوع تنگه هرمز و مدیریت نهایی آن همزمان با شروط پایان جنگ و تعهدات آمریکا برای پایان دادن به حملات بررسی میشود. مرحله دوم نیز به گفتوگو درباره محدودیتهای برنامه هستهای ایران در ازای کاهش تحریمها اختصاص دارد. به گفته منابع آگاه، ایران به میانجیها اعلام کرده است که اگر واشنگتن با این پیشنهاد موافقت کند، آماده است طی روزهای آتی هیاتی را برای مذاکره به پاکستان اعزام کند. ریچارد نفیو، مذاکرهکننده ارشد پیشین آمریکا با تهران درباره پیشنهاد ایران گفت: «فکر میکنم این پیشنهاد انگیزههای همه طرفها را همسو میکند، زیرا هم آمریکا و هم ایران به نوعی کاهش محدود فشار اقتصادی دست پیدا میکنند و در عین حال، رسیدگی به مسائلی را به تعویق میاندازند که ثابت شده بسیار دشوارتر و زمانبرتر هستند.»
مخالفت ترامپ
اما طرح ایران برای پایان تخاصمها در خاورمیانه، بار دیگر با مخالفت رئیس کاخ سفید مواجه شده است. رئیسجمهور آمریکا روز جمعه پیش از سفر به فلوریدا گفت که از پیشنهاد جدید ایران راضی نیست و افزود: «آنها چیزهایی میخواهند که من نمیتوانم با آنها موافقت کنم.» ترامپ همچنین ساعتی بعد طی سخنرانی در فلوریدا گفت: «آنها به توافقی که ما میخواهیم تن نمیدهند و ما باید کار را به درستی تمام کنیم. قرار نیست زود کنار بکشیم و ببینیم مشکل سه سال دیگر دوباره سر برآورده است.»
در این رابطه، باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، روز جمعه در گزارشی با اشاره به هسته اصلی مخالفت ترامپ با پیشنهادهای ایران نوشت: «به نظر من موضوع اصلی که ترامپ میخواهد در پیشنهاد ایران ببیند، تمایل به امتیازدهی در برنامه هستهای است. این موضوع در این پیشنهاد نبود. ایران در حال حاضر از تعامل در این موضوع خودداری میکند و نمیخواهد امتیازی در این رابطه بدهد. آنها در مرحله کنونی فقط میخواهند این موضوع را به آینده موکول کنند.» از سوی دیگر، بنا به گزارش رویترز، منابعی در کاخ سفید خبر دادند که رئیس کاخ سفید قصد دارد برای توقف صادرات ایران و وادار کردن آن به پذیرش شروط واشنگتن، محاصره را تا مدتها ادامه دهد. این رسانه همچنین مدعی احتمال ادامه داشتن محاصره دریایی جمهوری اسلامی ایران توسط آمریکا برای چند ماه شد. در عین حال، رویترز گزارش داد که یک مقام ارشد ایرانی گفته است پیشنهاد مطرح شده از سوی تهران که دونالد ترامپ آن را رد کرده، شامل بازگشایی تردد کشتیها در تنگه هرمز و پایان محاصره آمریکا علیه ایران بود و رسیدگی به موضوع برنامه هستهای جمهوری اسلامی، به مرحلهای بعد موکول میشد. این مقام آگاه روز شنبه به رویترز گفت هنوز توافقی برای پایان دادن به جنگی که «بزرگترین اختلال تاریخ در عرضه جهانی انرژی» را رقم زده، حاصل نشده است.
تداوم اختلاف
والاستریت ژورنال در گزارشی به تاریخ اول مه گزارش داد که بهرغم ارائه پیشنهاد اصلاحشده از سوی ایران، مواضع واشنگتن و تهران همچنان با یکدیگر فاصله بسیاری دارد. پروندههایی چون برنامه هستهای و وضعیت تنگه هرمز همچنان مانع از آن میشوند که دو طرف بتوانند به زمینهای مشترک دست یابند و مذاکرات سرانجامی موفقیتآمیز داشته باشد. نباید از یاد برد که تهران بارها اعلام کرده که بنا ندارد بر سر برنامه هستهای خود سازش چندانی نشان دهد.
این روزنامه در ادامه افزود: از منظر ایران، پرونده هستهای باید پس از تعیین وضعیت تنگه هرمز و اتمام قطعی جنگ روی میز قرار بگیرد. اما طرف آمریکایی میخواهد که سراسر برنامه اتمی ایران برچیده شود، آن هم به مدت بالای ۲۰ سال. در همین رابطه، آکسیوس پیشتر گزارش داد که روز دوشنبه، استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، فهرستی از اصلاحیهها را ارسال کرده که بر گنجاندن مجدد موضوع هستهای در متن پیشنویس متمرکز است. بنا به این گزارش، یکی از اصلاحیهها شامل درخواستی است مبنی بر اینکه ایران متعهد شود تا زمانی که مذاکرات ادامه دارد، هیچ اورانیوم غنیشدهای را از تاسیسات هستهای بمبارانشده خود خارج نکند یا هیچ فعالیتی را در آن سایتها از سر نگیرد. این در حالی است که رویترز به نقل از یک مقام ایرانی گزارش داد که پیشنهاد تهران برای به تعویق انداختن مذاکرات در مورد مساله هستهای، نشاندهنده تغییری با هدف تسهیل دستیابی به توافق است.
این اختلاف سبب شده که احتمال شروع مجدد درگیریها همچنان روی میز قرار داشته باشد، امری که میتواند کاخ سفید را در موقعیت دشواری قرار دهد. در همین رابطه، روزنامه تلگراف در تحلیلی نوشت که ترامپ اگرچه اعتراف نمیکند، اما در دام ایران گیر افتاده است. این روزنامه بریتانیایی عنوان کرد که هیچ یک از گزینههای رئیسجمهور آمریکا در قبال تهران ایدهآل نیستند و خطراتی به همراه دارند. این روزنامه محافظهکار انگلیسی در مطلبی تحلیلی با عنوان «ایران، دونالد ترامپ را به دام انداخته است» نوشت: رئیسجمهوری آمریکا باید بین از سرگیری حملات هوایی یا پذیرش شرایط صلح که مساله هستهای ایران را به طور نامحدود به تعویق میاندازد، یکی را انتخاب کند.
این روزنامه با اشاره به جدیدترین گزینههایی که گفته میشود دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، در خصوص ایران روز میز ترامپ گذاشته و مهلت آتشبسی که به صورت نامحدود تمدید شده، اظهار کرد: واشنگتن و تهران اکنون در مرحله جدیدی از درگیری قرار دارند و هر دو طرف بر سر تنگه هرمز مقابل یکدیگر ایستادهاند و منتظر عقبنشینی آن یکی هستند. تلگراف در ادامه نوشت که در واقع همانقدر که ترامپ فروپاشی اقتصادی ایران را هدف قرار داده است، تهران نیز در تلاش است تا فشار مالی را در واشنگتن به حدی برساند که رئیسجمهور آمریکا مجبور شود موضع خود را مورد ارزیابی دوباره قرار دهد و توافقی مطابق میل تهران امضا کند.
بنا به گزارش تلگراف، رئیسجمهور ایالات متحده میان از سرگیری یک کارزار نظامی که ترجیح میدهد از آن دوری کند و پذیرش شرایط صلح با ایران، گرفتار شده است؛ پیشنهادهایی که شامل به تعویق انداختن مساله هستهای ایران به تاریخی نامشخص در آینده و تحمل وضع موجود جدید در تنگه هرمز میشود. این یادداشت افزود: با توجه به سوابق عملکردی ایران، احتمال اینکه تداوم محاصره دریایی، تهران را مجبور به تسلیم در برابر خواستههای واشنگتن کند، بیتردید کم است. در واقع، هرچه محاصره آمریکا طولانیتر شود، ایران مدت بیشتری به محاصره خود پایبند خواهد ماند و احتمال بازگشت آن به پای میز مذاکره کمتر میشود. الجزیره نیز طی گزارشی به تاریخ دوم مه اعلام کرد که تضاد شدید میان مواضع ایران و آمریکا میتواند سبب شود که بنبست فعلی همچنان ادامه داشته باشد. این شبکه افزود: هر بار که ایران طرحی را ارائه کرده، ترامپ با آن مخالفت کرده است. چنین به نظر میرسد که تضاد دیدگاهها در حدی است که میتوان انتظار داشت که ایستایی موجود همچنان تداوم داشته باشد.
