سه رسانه بینالمللی محاصره تنگه هرمز از سوی آمریکا را بررسی کردند
رقابت فشرده تهران-واشنگتن با زمان
در همین رابطه نیویورک تایمز طی گزارشی با اشاره به تنشها در خاورمیانه و اعلام محاصره تنگه هرمز از سوی رئیسجمهوری آمریکا عنوان کرد که در وضعیت فعلی، بحث اصلی بر سر این است که کدام یک از طرفهای درگیر تابآوری بیشتری برای فشارهای اقتصادی دارد. این روزنامه در ادامه نوشت که تحولات فعلی بر سر تنگه هرمز نشاندهنده آغاز فصل جدیدی از درگیریها میان طرفین است که ماهیت و عواقب متفاوتی از جنگ ۴۰روزه خواهد داشت.
نیویورک تایمز نوشت: ترامپ اکنون به این نتیجه رسیده که به جای بهرهگیری از موشک و بمب، باید سر وقت جنگ اقتصادی و محاصره دریایی برود. این رویداد پس از آن شکل گرفت که ایران طی نشست اسلامآباد حاضر به پذیرش خواستههای آمریکا در زمینه توقف غنیسازی اورانیوم و صرفنظر کردن از حق خود در کنترل ترافیک در تنگه هرمز نشد. با این همه، ترامپ همچنان به نتیجهای امیدوار است که از ابتدای جنگ در پی آن بود؛ اینکه تهران زیر افزایش فشار تسلیم شود و میدان را واگذار کند. این در حالی است که از قرار معلوم، استراتژی تهران مبتنی بر بازگرداندن فشار به اقتصاد جهانی بوده و همین امر اهرم فشار قدرتمندی به حاکمان ایران داده است. در حال حاضر، جمهوری اسلامی روی این مساله شرط بسته که آستانه تحمل ترامپ برای آزردگی و درد سیاسی پایین باشد.
این در حالی است که تداوم این وضعیت دست آخر به ضرر بازارهای جهانی تمام خواهد شد، آن هم در وضعیتی که تا همینجای کار نیز قیمت نفت شاهد افزایش بوده است و برخی شرکتها تخمین زدهاند که قیمت نفت به ۱۷۵ دلار برای هر بشکه نیز برسد. ایرانیان بهخوبی درک کردهاند که اثرات سیاسی تورم، کمتر از هفت ماه مانده به انتخابات میاندورهای، میتواند بر برنامههای ترامپ و تیمش در کاخ سفید اثرگذار باشد. از سوی دیگر، ترامپ قویا معتقد است که با توقف درگیریها، قیمت نفت و گاز نیز کاهش خواهد یافت. وی روز یکشنبه به فاکس نیوز گفت که تا انتخابات میاندورهای ممکن است قیمتها کمی بالاتر برود و این درست همان چیزی است که نامزدهای حزب جمهوریخواه از آن هراس دارند.
در همین رابطه، ریچارد هاس، رئیس پیشین شورای روابط خارجی آمریکا، گفت که در وضعیت فعلی ترامپ روی این مساله حساب باز کرده که تداوم وضعیت فعلی و فشار اقتصادی، دست آخر تهران را به سمت رسیدن به یک توافق سوق دهد. وی افزود: «این در حالی است که مشخص نیست این مساله چه تاثیری بر کشورهایی چون ترکیه، هند و چین خواهد گذاشت که از خریداران عمده نفت و گاز ایران هستند. این امکان وجود دارد که ادامه فشارهای فعلی این کشورها را به سمت میانجیگری گستردهتر سوق دهد، با این همه این سناریو نیز قطعی نیست؛ کشوری مثل چین ممکن است به این نتیجه برسد که تداوم بحران فعلی بیشتر از حلوفصل آن به نفعش است.»
قمار ترامپ
شبکه بیبیسی نیز طی گزارشی به بررسی آخرین تحولات در زمینه بحران خاورمیانه عنوان کرد که بهرغم ادعای کاخ سفید، به نظر نمیرسد که واشنگتن برنامهای مدون برای وضعیت تنگه هرمز تدوین کرده باشد. در همین رابطه، مارک مونتگمری، دریابان اسبق نیروی دریایی آمریکا به بیبیسی گفت: «گمان نمیکنم طرح ترامپ در رابطه با تنگه هرمز عملیاتی باشد، مخصوصا اگر این وضعیت به موج جدید درگیریهای نظامی میان طرفین بینجامد.» این شبکه بریتانیایی در ادامه عنوان کرد که ایران تا به اینجای کار مقاومت قابلتوجهی در برابر فشارهای آمریکا از خود نشان داده و بیتردید معتقد است که میتواند بار دیگر به سلامت از توفان فعلی عبور کند. در عین حال، تهران بهخوبی میداند که تداوم بسته ماندن این تنگه به افزایش بیسابقه قیمت حاملهای انرژی در جهان خواهد انجامید و این نکتهای است که غرب تلاش بسیار دارد مانع از وقوع آن شود.
دیوید استارفیلد، نماینده پیشین آمریکا در خاورمیانه در حوزه امور بشردوستانه به بیبیسی گفت: «ایران به این نتیجه رسیده که میتواند وضعیت فعلی را مدیریت کند. در چنین سناریویی، افزایش قیمت نفت بالاخره کار خود را کرده و آمریکا را مجاب به کاهش خواستههای خود میکند. همچنین، ادامه این وضعیت سبب میشود که کشورهای حوزه خلیج فارس نیز صبرشان تمام شده و برای بازگشایی تنگه هرمز به آمریکا فشار بیاورند.» وی افزود که مشکل اصلی واشنگتن این بوده که اراده طرف ایرانی خود را دستکم گرفته است. به گفته این مقام پیشین دولت آمریکا، «تهران به این نتیجه رسیده که صبر طرف مقابل زودتر از آنها به اتمام میرسد و واشنگتن آستانه تحمل کمتری دارد.»
بیبیسی در ادامه عنوان کرد که آنچه در این وضعیت بیش از هر چیز توجه را به خود جلب میکند این است که با ادامه وضعیت فعلی، اقتصاد جهانی عملا نقش گروگانی را بازی میکند که گرفتار یک مناقشه بیپایان شده است. همچنین، با توجه به اینکه چین نقش محوری در بحران فعلی ایفا کرده و بنا به گزارشها ایران را مجاب کرد تا در مذاکرات اسلامآباد شرکت کند، برخی معتقدند که تداوم وضعیت فعلی در نهایت سبب خواهد شد که پکن از اهرم فشار خود بر هر دو طرف برای پایان این اوضاعواحوال بهره ببرد. از یاد نباید برد که چین بزرگترین واردکننده نفت از ایران است و وقفه فعلی در تامین مایحتاج اساسی و استراتژیک این کشور میتواند بیش از همه به ضرر اژدهای زرد تمام شود. بیبیسی در پایان عنوان کرد که اقدام ترامپ برای محاصره تنگه هرمز، بیش از آنکه شبیه به یک استراتژی بلندمدت و حسابشده باشد، به قماری میماند که در نهایت بهای آن را دیگر کشورهای جهان خواهند پرداخت.
اهرمسازی از تنگه
روزنامه فایننشال تایمز نیز در گزارشی اشاره کرد که گرچه رئیسجمهور پوپولیست آمریکا مدعی بوده که استاد توافقهاست، اما نکتهای که نباید از یاد برد این است که ترامپ در زمینه مذاکرات زمانبر چندان مهارتی ندارد. این روزنامه در ادامه عنوان کرد که درست زمانی که همگان به خاطر آتشبس میان ایران و آمریکا و توقف موقت جنگ نفس راحتی کشیده بودند، اقدام رئیسجمهور ایالات متحده در اعلام محاصره تنگه هرمز، نشان از آن دارد که کاخ سفید بیشتر در زمینه تنشزایی مهارت دارد تا جوش دادن توافق.
فایننشال تایمز در ادامه عنوان کرد که طرح ترامپ برای اعمال فشار به ایران از طریق محاصره تنگه هرمز احتمالا جواب معکوس خواهد داد. درست است که اقدامات پیشین ایران در تنگه هرمز باعث افزایش قیمت انرژی در سطح جهانی شده بود، اما محاصره صورتگرفته از سوی آمریکا تا به همین جای کار نیز سبب شده که قیمت نفت و گاز بار دیگر مسیری صعودی طی کنند. این در حالی است که ایران به این نتیجه رسیده که در نزاع فعلی، زمان بهترین همپیمان آنهاست و چنین خوانشی چندان هم اشتباه نیست. هرچه تنگه هرمز بیشتر بسته بماند، فشار اقتصادی بر آمریکا و متحدانش افزایش بیشتری خواهد یافت و این امر به ایران در مذاکرات احتمالی آینده دست بالا را میدهد. این در حالی است که آژانس بینالمللی انرژی روز سهشنبه ۲۵ فروردین اعلام کرد که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، چشمانداز تقاضای جهانی نفت را تغییر داده و اکنون انتظار دارد شدیدترین کاهش سهماهه تقاضا از زمان کاهش مصرف سوخت در پی همهگیری کووید-۱۹ رخ دهد.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش ماهانه بازار نفت خود اعلام کرد که پیشبینی میشود تقاضای جهانی برای نفت در دوره آوریل تا ژوئن ۱.۵میلیون بشکه در روز کاهش یابد. بنا به گزارش آسوشیتدپرس، در این گزارش آمده است: «در ابتدا، بیشترین کاهش مصرف نفت در خاورمیانه و آسیا-اقیانوسیه رخ داده است. با این حال، با تداوم کمبود و قیمتهای بالاتر، اضمحلال تقاضا گسترش خواهد یافت.» فایننشال تایمز در پایان عنوان کرد که مشکل اصلی در وضعیت فعلی این بوده که اتمام جنگی با گستره نزاع فعلی، بیش از هر چیز نیازمند صبر و رویکردهای استراتژیک است. همچنین، در چنین اوضاعی که بازار انرژی بازنده اصلی منازعات فعلی است، ایجاد اتحاد و درک محدودیتهای ساختاری از دیگر ویژگیهای مهم برای حلوفصل اوضاع است و به نظر میرسد که کسی چون ترامپ هیچکدام از این خصلتها را در چنته نداشته باشد.
