اخبار خبرهای روزنامه دنیای اقتصاد

بازار سرمایه ایران در دهه‌های اخیر بیش از آنکه تابع چرخه‌های کلاسیک تجاری باشد، تحت‌تاثیر متغیرهای سیاسی حرکت کرده است. در اغلب اقتصادهای توسعه‌یافته، متغیرهای بنیادی نظیر رشد تولید ناخالص داخلی، تورم، سیاست پولی و سودآوری شرکت‌ها تعیین‌کننده جهت میان‌مدت بازار سهام هستندt اما در ایران، ریسک سیاسی عملا به‌عنوان متغیر مسلط عمل می‌کند و سایر عوامل را در حاشیه قرار می‌دهد. این مساله صرفا یک برداشت ذهنی نیست، بلکه در رفتار تاریخی شاخص کل و واکنش آن به تحولات مرتبط با روابط خارجی، تحریم‌ها و تنش‌های منطقه‌ای به‌وضوح مشاهده می‌شود. هر زمان سطح تنش میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات‌متحده آمریکا کاهش یافته یا چشم‌انداز توافق تقویت شده است، بازار با سرعت و شدتی فراتر از تغییرات واقعی سود شرکت‌ها رشد کرده است؛ و بالعکس، با افزایش احتمال تشدید محدودیت‌ها، حتی در شرایط ثبات سودآوری، قیمت‌ها تحت فشار قرار گرفته‌اند.

احتمالا اگر تیمی نیم فصل دومش را طوری آغاز کند که از ۶ مسابقه به ثبت ۴ شکست برسد، بیراه نیست پروژه تغییرات در کادرفنی به ذهن مدیران باشگاه خطور کند، نه اینکه قرارداد سرمربی‌شان را (بدون اعلام جزئیات) تمدید کنند! این تابوشکنی مدیران باشگاه پرسپولیس در راستای رسیدن به یک هدف مهم انجام شد، اما آیا واقعا در شرایط فعلی، ایجاد تعهد بیشتر به اوسمار کار درستی بود؟

مسابقات هفته بیست‌ودوم لیگ برتر فوتبال در حالی ادامه یافت که در یکی از این دیدارها، ملوان و تراکتور به تساوی یک-یک رضایت دادند. فارغ از مسائل فنی اما، این دیدار با حاشیه‌هایی همراه بود. اگرچه مسابقه طبق روال این هفته‌ها در ورزشگاه خالی از تماشاگر برگزار می‌شد، اما به دلیل شرایط خاص استادیوم مرحوم قایقران، لاجرم گروهی از همسایگان به زمین بازی اشراف داشتند و مسابقه را می‌دیدند. همین هم کافی بود تا جدل‌هایی رخ بدهد؛ تنشی که طبق معمول رد پای شجاع خلیل‌زاده هم در آن دیده می‌شد. تصاویری منتشر شده که نشان می‌دهد شجاع مثل گذشته، یک حرکت فیزیکی انجام داده که ناظران آن را حمل بر بی‌ادبی و اهانت کرده‌اند. در پی آن هم شعارهایی سر داده شده که تحت هیچ شرایطی قابل قبول نبوده است.

دنیای اقتصاد: پس از کشته شدن نمسیو اوسگوئرا سروانتس معروف به ال منچو رهبر قدرتمند کارتل نسل جدید خالیسکو (CJNG)، موجی از خشونت در چند ایالت مکزیک به راه افتاده که حالا پای فوتبال و حتی جام جهانی ۲۰۲۶ را هم به میان کشیده است. عملیات ارتش در ایالت خالیسکو، به‌ویژه در محدوده شهر گوادالاخارا که از شهرهای میزبان جام است، با واکنش تلافی‌جویانه اعضای کارتل همراه شد. گزارش‌ها از آتش‌زدن خودروها، انسداد برخی محورهای اصلی و درگیری با نیروهای امنیتی حکایت دارد.

دنیای اقتصاد: آنتونیو مانیکونه پس از نزدیک به سه سال همکاری با فدراسیون فوتبال و دستیاری امیر قلعه‌نویی در تیم ملی ایران، به کار خود در ایران پایان داد و به کادر فنی تیم «پیزا» ایتالیا ملحق شد. وی مدتی به‌عنوان مدیر فنی تیم امید کشورمان هم فعالیت می‌کرد. این اتفاق در یکی، دو رسانه ایتالیایی بازتاب داشته است.

دنیای اقتصاد: شکست سپاهان برابر الاهلی قطر و حذف زودهنگام این تیم از مسابقات لیگ قهرمانان آسیا (سطح دوم)، انتقادات زیادی را به وجود آورده است. از آن جمله، محمدرضا خلعتبری، بازیکن پیشین سپاهان این‌طور به موضوع واکنش نشان داده: «در مجموع حذف سپاهان اتفاق تلخی بود. این تیم در بازی رفت نمایش خوبی داشت و می‌توانست با پیروزی در آن مسابقه کار را تمام کند، ولی بدشانسی آورد و اخراج امید نورافکن هم به این تیم ضربه زد. متاسفانه در بازی برگشت هم اتفاقی رخ نداد که باب میل سپاهان و هوادارانش باشد و این تیم حذف شد.

دنیای اقتصاد: خبرگزاری تسنیم در گزارشی بلندبالا علی تاجرنیا، سرپرست مدیرعاملی استقلال را رکورددار رد صلاحیت دانسته است! بخش کوتاهی از گزارش این رسانه را بخوانید: «سرپرست باشگاه استقلال که دندان‌پزشک است، برای ریاست سازمان نظام پزشکی نامزد شد اما برای این انتخابات تایید صلاحیت نشد. این اما پایان کار نبود. گمانه‌زنی درباره اهداف سیاسی تاجرنیا به واسطه حضور در استقلال با ثبت‌نام او در انتخابات شورای شهر تهران رنگ واقعیت به خود گرفت. سرپرست باشگاه استقلال که پیش از این دو بار با عدم تایید صلاحیت مواجه شده بود، امید داشت با کسب مجوز وارد شورای شهر تهران شود اما با انتشار اسامی تایید صلاحیت‌شدگان مشخص شد ردصلاحیت شده است.»

اعلام دونالد ترامپ مبنی بر امضای فرمان اجرایی برای اعمال تعرفه ۱۵درصدی بر تمام واردات به ایالات متحده، بار دیگر ریسک بازگشت جنگ تجاری را به کانون توجه بازارهای جهانی بازگردانده است. برخلاف تعرفه‌های هدفمند دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ که عمدتا چین یا برخی صنایع خاص را نشانه می‌گرفت، این‌بار صحبت از یک تعرفه فراگیر و جهانی است؛ سیاستی که در صورت اجرا، پیامدهای آن فراتر از روابط دوجانبه آمریکا و شرکای تجاری‌اش خواهد بود.

خوانش بخش‌های درآمدی بودجه، به‌ویژه پس از عبور از فصل مالیات‌ها، بدون تثبیت یک تمایز نهادیِ کلیدی، ناقص و گمراه‌کننده می‌شود: تمایز میان «درآمد عمومی» و «درآمد اختصاصی». این تمایز صرفا یک تفکیک حسابداری یا قراردادی نیست، بلکه بازتاب تفاوت در منطق اخذ درآمد، نقش دولت در لحظه وصول و کارکرد آن منبع در معماری حکمرانی مالی است؛ یعنی اینکه دولت «این پول» را به چه عنوانی می‌گیرد و در چه چارچوبی مجاز است آن را خرج کند.

تورم بالا در اقتصاد ایران را نمی‌توان با یک متغیر یا یک سیاست توضیح داد؛ این پدیده حاصل برهم‌کنش کسری بودجه‌های انباشته، رشد بی‌مهار نقدینگی، شوک‌های مکرر ارزی و در سال‌های اخیر، اختلال‌های ساختاری در سمت عرضه است. شکاف میان رشد و تورم در سال‌های گذشته نشان می‌دهد قیمت‌ها بسیار سریع‌تر از تولید رشد کرده‌اند.

در منطق اقتصاد آزاد، آزادی جریان اطلاعات و ارتباطات نه یک امتیاز لوکس، بلکه شرط لازم شکل‌گیری بازار رقابتی، نوآوری و رشد پایدار است. همان‌گونه که آدام اسمیت در بنیان‌های نظری اقتصاد بازار تاکید می‌کند، هر محدودیتی که مبادله آزاد را مختل کند، مستقیما به کاهش رفاه عمومی منجر می‌شود. بازار زمانی کارآمد است که اطلاعات آزادانه جریان داشته باشد، بازیگران اقتصادی بتوانند با کمترین مانع به یکدیگر متصل شوند و هزینه مبادله پایین باقی بماند. اینترنت در جهان امروز، بستر اصلی این مبادله است؛ قطع یا محدودسازی گسترده آن، معادل بستن جاده‌های بین‌شهری، خاموش‌کردن شبکه برق یا مختل‌کردن نظام بانکی و پرداخت است. در چنین شرایطی، نه رقابت شکل می‌گیرد، نه قیمت‌ها به‌درستی کشف می‌شوند و نه سرمایه‌گذاری معنا پیدا می‌کند.

تورم بالا و ماندگار در اقتصاد ایران پدیده‌ای تک‌علتی نیست، اما بدون تردید یکی از ریشه‌های اساسی آن ناترازی مزمن میان درآمدها و هزینه‌های دولت است. این ناترازی که سال‌هاست در بودجه عمومی تکرار می‌شود، در نهایت به استقراض، خلق پول و افزایش پایه پولی منجر شده و رشد افسارگسیخته نقدینگی را رقم زده است؛ درحالی‌که بخش واقعی اقتصاد رشد متناسبی نداشته است.

در عصر دیجیتال امروز، اینترنت دیگر یک ابزار جانبی یا یک خدمت لوکس محسوب نمی‌شود؛ بلکه به زیرساخت پایه تولید، تجارت، آموزش، ارتباطات و حتی حکمرانی تبدیل شده است. اقتصاد جهانی طی دو دهه گذشته بر محور داده، اتصال و سرعت گردش اطلاعات بازتعریف شده و کشورهایی که توانسته‌اند زیرساخت دیجیتال پایدار ایجاد کنند، سهم بیشتری از رشد اقتصادی و بهره‌وری را به دست آورده‌اند. در ایران نیز با وجود همه محدودیت‌ها، اقتصاد دیجیتال به یکی از معدود حوزه‌های پویا تبدیل شده و بنا بر برآوردها بیش از ۱۰‌میلیون شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است.

در جهان امروز، هوش مصنوعی (AI) نه به‌عنوان یک انتخاب گذرا، بلکه به‌مثابه‌ی تحول‌آفرین‌ترین فناوری عصر حاضر شناخته می‌شود؛ نیرویی که پتانسیل بازتعریف بنیادین مدل‌های کسب‌وکار، جهش بهره‌وری و خلق مزیت‌های رقابتیِ دست‌نیافتنی را دارد. اما در پسِ این هیجانِ تکنولوژیک و سرمایه‌گذاری‌های میلیاردی، واقعیتی تکان‌دهنده در جریان است: آمارهای جهانی نشان می‌دهند که نرخ شکست در پروژه‌های استقرار هوش مصنوعی به‌شکل غیرمتعارفی بالاست. گزارش‌های اخیر شرکت‌های طراز اول مشاوره مدیریت در جهان نظیر مک‌کینزی، بی‌سی‌جی، دیلویت، اکسنچر، پی‌دبلیوسی و کی‌پی‌ام‌جی، پرده از حقیقتی تلخ برمی‌دارند؛ بیش از ۷۰ تا ۹۵ درصد پروژه‌های AI در همان گام‌های نخستین متوقف شده یا هرگز به نتایج ملموس نمی‌رسند. این شکست‌های سریالی، نه‌تنها منابع مالی سازمان‌ها را می‌بلعند، بلکه با از بین بردن فرصت‌های طلایی، بقای شرکت‌ها را در بازار پرشتاب امروز به مخاطره می‌اندازند.

لیلی زواره‌ای- زلزله حذف ارز دولتی غذا، سفره‌های مردم را به حدی لرزاند که کالابرگ میلیونی هم هنوز نتوانسته است این سونامی را آرام کند. تجربه جهش ارز از ۲۸۵۰۰ تومان نشان داد که در صورت ثبات سایر شرایط، چند ماهی طول می‌کشد تا شوک اولیه تخلیه شود. باید گفت نوسانات قیمت مواد غذایی نه‌تنها شاخص رفاه است، که لنگر تورم هم محسوب می‌شود. اگرچه افزایش قیمت کالا‌ها به طور کلی به افزایش هزینه‌های زندگی منجر می‌شود، اما افزایش قیمت غذا به‌شدت خانوار‌های کم‌درآمد را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ چراکه سبد مواد غذایی این خانواده‌ها بخش مهمی از هزینه‌های زندگی خانوار را به خود اختصاص می‌دهد. همچنین افزایش قیمت مواد غذایی، خانوار‌های کم‌درآمد را مجبور می‌کند تا مصرف مواد غذایی خود را کاهش دهند. امروز لنگر تورم تازه فعال شده و حالا کم‌کم پس‌لرزه‌هایش بقیه اقلام را هم درگیر کرده است.

گردهمایی فرمانداران اصفهان در سایه هشدارهای صریح استاندار در باره «طرد مدیر پشت میز نشین» و «تکاپوی ملموس نوروزی» این بار متفاوت تر از همیشه برگزار شد. نمایندگان دولت در ۲۸ شهرستان اصفهان چهارشنبه گذشته در استانداری گرد هم آمدند تا تازه ترین راهبردهای مدیریتی برای روزهای پیش رو را احصاء و جمع بندی کنند. استاندار اصفهان در این نشست با به پیش کشیدن مفاهیم سرمایه اجتماعی، مدیر پشت میزنشین، گردشگری مبتنی بر الگو و رضایتمندی مردم، بسته راهبردی متفاوتی را در گذار از حوادث و رخدادهای دی ماه، پیش روی فرمانداران قرار داد.

نفیسه زمانی‌نژاد – بحران مسکن در ایران سال‌هاست از یک معضل اقتصادی فراتر رفته و به مسئله‌ای اجتماعی، جمعیتی و حتی امنیت روانی خانوارها تبدیل شده است. افزایش مستمر قیمت خرید و جهش‌های پیاپی اجاره‌بها، میلیون‌ها خانوار را در موقعیتی قرار داده که نه توان خانه‌دار شدن دارند و نه حتی از ثبات سکونتی برخوردارند. در چنین شرایطی، دولت چهاردهم با تصویب طرح «مسکن استیجاری» در شورای عالی مسکن، تلاش کرده است مسیری متفاوت از الگوی مالکیت‌محور سال‌های گذشته را پیش بگیرد؛ مسیری که بر تأمین سرپناه اجاره‌ای با ثبات نسبی برای دهک‌های پایین و زوج‌های جوان تمرکز دارد. حال پرسش آن است که آیا این طرح می‌تواند به یک سیاست پایدار و کارآمد تبدیل شود، یا همچون بسیاری از برنامه‌های پیشین، در پیچ‌ و خم بروکراسی، محدودیت منابع و ضعف اجرا فرسوده خواهد شد؟

استاندار اصفهان، در حاشیه مانور مشترک تعزیرات حکومتی و همایش «اصناف اصفهان، انصاف و قانون‌گرایی»، از برگزاری مستمر جلسات تنظیم بازار و بسیج تمام دستگاه‌های نظارتی برای صیانت از معیشت مردم در ایام پیش‌رو خبر داد و تاکید کرد که اولویت اصلی دولت در استان، توزیع عادلانه و وفور کالاهای اساسی است.

گروه اقتصاد شهری –کلان‌شهر اصفهان با جذب ۱۹ همت (هزار میلیارد تومان) سرمایه‌ در دوره ششم مدیریت شهری، وارد فاز جدیدی از توسعه زیرساختی شده است که در آن، بخش خصوصی نه‌تنها یک «تأمین‌کننده مالی»، بلکه بازوی اجرایی هویت‌بخشی به بافت‌های فرسوده محسوب می‌شود. مسعود حیدری، مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری شهرداری اصفهان، با اعلام بهره‌برداری از ۳۴ طرح مشارکتی از ابتدای سال جاری، از آمادگی ۱۱ پروژه دیگر برای افتتاح تا پیش از پایان اسفندماه خبر داد. این جهش سرمایه‌گذاری که منجر به ایجاد ۴ هزار فرصت شغلی شده، در حالی رخ می‌دهد که اصفهان با افتتاح «بازار طلا و جواهر خورشید»، حالا میزبان امن‌ترین قطب اقتصادی طلا در کشور است.

مدیر کل تشریفات استانداری و دستیار ویژه استاندار اصفهان گفت:اجرای پویش تبلیغاتی گسترده اصفهان در پایتخت، ضریب اشغال مراکز اقامتی این استان را از بحران ۵ درصد به میانگین ۴۸ درصد رساند.

شهردار اصفهان از بهره‌برداری دو ابرپروژه کلان حمل‌ونقل شهری شامل محور فرودگاه و تقاطع شهید فخری‌زاده تا پیش از آغاز سال نو خبر داد و اعلام کرد که هتل بزرگ جهان‌نما نیز طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده، در نوروز ۱۴۰۵ پذیرای مسافران و گردشگران خواهد بود. علی قاسم‌زاده با اشاره به شتاب اجرایی بالای طرح‌های زیرساختی در آستانه سال جدید، تاکید کرد که این پروژه‌ها در قالب «بسته پرواز اصفهان» با هدف تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان دنبال می‌شوند تا ثمره سرمایه‌گذاری‌های عمرانی به‌صورت ملموس در فضای شهر نمایان شود.

شهرداری اصفهان با هدف بازتعریف حکمرانی دیجیتال و ارتقای شفافیت مالی، فراخوانی رسمی برای شناسایی شرکت‌های توانمند در حوزه طراحی زیرساخت‌های بلاکچین و توکن‌سازی دارایی‌های شهری منتشر کرد. به گزارش دنیای اقتصاد نادر آخوندی، مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در امور سرمایه‌گذاری، این اقدام را گامی راهبردی برای تبدیل اصفهان به الگوی کلان‌شهرهای هوشمند توصیف کرد و گفت که اجرای این پروژه، امکان نظارت برخط، رهگیری بودجه‌های غیرنقدی و بهره‌وری حداکثری از منابع شهری را فراهم می‌کند. او با تأکید بر اینکه این نوآوری دیجیتال تجربه‌ای امن و مشارکتی از شهروندی مدرن ایجاد می‌کند، تصریح کرد که معماری این طرح بر پایه دفتر کل دیجیتال غیرقابل‌تحریف بنا شده تا دارایی‌های شهرداری به ابزارهای مالی هوشمند و قابل تضمین در چرخه اقتصاد شهری تبدیل شوند.

نسیم زمانی – فقط چند هفته تا آغاز سال نو باقی مانده است؛ روزهایی که به طور معمول و بر طبق عادت هر ساله با شلوغی نسبی خیابان‌ها روبرو هستیم، حال آنکه پشت این شلوغی ظاهری، داستانی متفاوت نهفته است: رکودی بی‌سابقه که فروشندگان را ناامید و خریداران را به سوی انتخاب‌های محدود سوق داده است. افزایش قیمت‌ها که گاهی تا ۶۰ درصد نسبت به سال گذشته رسیده، در کنار کاهش قدرت خرید مردم، بازار پوشاک را به چالش کشیده است؛ حوزه‌ای که با تورم فزاینده، نوسانات نرخ ارز و سیاست‌های ارزی اخیر مختل شده و صدای فعالانش را درآورده است. وضعیتی که حتی بدتر از دوران کرونا توصیف می‌شود؛ به‌طوری‌که با وجود پیشرفت در کیفیت و کمیت تولید، بازار رونق ندارد و دلیل اصلی آن کاهش شدید قدرت خرید مردم است.

مشاور عالی سازمان بهزیستی کشور با انتقاد از وضعیت زیرساخت‌های مراقبتی و شکاف عمیق میان استانداردهای جهانی و وضعیت موجود گفت: ایران برای عبور از بحران پیش‌رو، نیازمند تغییر رویکرد از «آسایشگاه محوری» به سمت ایجاد «شهرک‌های سلامت سالمندان» است زیرا به ازای هر ۶۵۰ سالمند تنها یک تخت در کشور موجود است.

مهدی محمدی - خیابان‌های اصفهان در آستانه نوروز ۱۴۰۵، بار دیگر همان تصویر همیشگی را بازتولید می‌کنند: ترافیک سنگین خودروها در معابر مرکزی و پیاده‌روهای پرترددی که گویی خبر از یک «شور خرید» می‌دهند. اما در پس این لایه ظاهری، لایه‌ای عمیق‌تر و نگران‌کننده نهفته است که فعالان بازار آن را «رکود در اوج شلوغی» می‌نامند. معمای اصلی اینجاست: چرا با وجود تردد انبوه جمعیت در بازارهایی نظیر پوشاک و کالاهای با دوام، «فروش واقعی» با افت بی‌سابقه‌ای مواجه شده است؟