در نشست نایب رئیس اتاق بازرگانی با رئیس شورای تجاری روسیه و ایران مطرح شد؛
لزوم رفع محدودیتهای گمرکی برای بازرگانان ایرانی
نایبرئیس اتاق ایران در نشستی با رئیس شورای تجاری روسیه و ایران ضمن بررسی چالشهای گمرکی در تجارت بین دو کشور برای حل مشکلات حوزه حملونقل گفتوگو کرد. به باور او تکمیل و بهرهبرداری از کریدور شمال - جنوب ظرفیت ترانزیتی بین ایران و روسیه را افزایش و زمان آن را کاهش میدهد.
قدیر قیافه نایبرئیس اتاق ایران در ابتدای جلسه با اشاره به ظرفیتهای بزرگ تجارت میان ایران و روسیه گفت: بازار روسیه بازاری بزرگ و ایران کشوری با ظرفیتهای بالاست. اما طی سالهای بعد از فروپاشی شوروی و ظهور روسیه جدید نتوانستهایم تبادلات تجاری را در حد نام بالای دو کشور افزایش دهیم. او ادامه داد: در سالهای اخیر روابط تجاری بهبود پیدا کرده و موافقتنامه تجارت آزاد اوراسیا در ۹ ماه ۱۴۰۴ حدود ۴میلیارد دلار مبادله کالا به همراه داشته است. قیافه یکی از مهمترین چالشهای اجرایی موجود در تفاهمنامه اوراسیا را اعمال تعرفههای ترجیحی، عدم آشنایی کامل فعالان اقتصادی با جداول ترجیحی و تاخیر در تبادل اطلاعات دانست و افزود: در رابطه با رویههای گمرکی نیز مشکلاتی مانند زمانبندی دستگاههای ذیربط و تاخیرات در پاسخدهی وجود دارد که این موضوع بهخصوص در مورد کالاهای فسادپذیر تاثیرگذار است.
محدودیتهای لجستیکی و زیرساختی مانند محدودیت در کشتیرانی منظم و استفاده از کریدور شمال-جنوب نیز مساله دیگری بود که نایبرئیس اتاق ایران در این نشست مورد توجه قرار داد و گفت: شرایط لجستیکی هزینه و زمان حمل کالا را دوچندان کرده است. تکمیل و بهرهبرداری از کریدور شمال و جنوب ظرفیت ترانزیتی را افزایش و زمان آن را کاهش خواهد داد. این موضوع بر صادرات محصولات روسیه از خاک ایران نیز تاثیرگذار است.
او با تاکید بر چالشهای مشترک مالی در هر دو کشور گفت: هر دو کشور ایران و روسیه به سیستمهای مالی بینالمللی دسترسی ندارند و سازوکار تسویهحساب با ارزهای ملی برقرار نیست. همچنین، نوسانات ارزی در دو کشور هزینه فعالیت را برای تجار ایران و روسیه به شکل قابلتوجهی افزایش داده است. بیش از ۶ سال است که اتصال سامانههای بانکی شتاب و میر در حال گفتوگو است؛ این موضوع بهطور آزمایشی اجرا شده اما هنوز به مرحله اجرای کامل نرسیده است. کارتهای عضو شبکه شتاب در بانکهای محدود و برای کسبوکارهای کوچک مورد استفاده قرار میگیرند، اما به کارگیری آنها برای تجارتهای بزرگ هنوز امکانپذیر نیست. نایبرئیس اتاق ایران به مانعی به نام اقتصاد دولتی در هر دو کشور اشاره کرد و افزود: گردش بسیار کند اطلاعات بین دو کشور یکی از مشکلات اساسی و قابلتوجه است. بیش از ۲۵ سال است که این موضوع را مورد تاکید قرار داده و خواستار اصلاح آن بودهایم؛ اما هنوز به نتیجه مطلوب نرسیدهایم.
کاهش نقش کشورهای میانجی
در بخش بعدی این نشست لئونید لوججکو رئیس شورای تجاری روسیه و ایران با اشاره به تمایل اعضای شورا و اتاق بازرگانی روسیه برای دیدارهای بیشتر با طرفهای ایرانی گفت: تفاهمنامه گمرکی که در ماه مه سال گذشته به امضای دو طرف رسید، بیانگر بسیاری از مشکلات مطرح بوده است. بزرگترین مشکلات در حال حاضر مشکلات مربوط به تسویهحساب است، که اعتماد برخی از تجار را از بین برده است.
بر اساس اظهارات او ۸۹درصد تبادلات بین ایران و روسیه در قراردادهای مستقیم با پول ملی صورت میگیرد؛ اما نکته اینجاست که متاسفانه حجم زیادی از تبادلات مالی میان دو کشور از طریق کشور سوم انجام میشود. سعی کردهایم در ساخت راهآهن و تونل و تامین واگنهای مورد نیاز برای این مبادلات به ایران کمک کرده و فناوریهای لازم را منتقل کنیم، اما این کار از طریق کشور ترکیه انجام میشود. رئیس شورای تجاری روسیه و ایران حجم مبادلاتی که از طریق کشور ترکیه انجام میشود، طی ۴ سال آینده را حدود ۵.۵میلیارد دلار پیشبینی کرد و افزود: همچنین ۱۸۰میلیون دلار از تبادلاتی که در زمینه کشاورزی انجام میشود، از طریق کشور آذربایجان و ترکیه است. باید تلاش کنیم نقش این کشورهای میانجی را کاهش دهیم. لوججکو افزود: با افتتاح یک شعبه از میز بیزنس بانک روسیه در ایران میتوانیم این هزینهها را بهطور محسوسی کاهش دهیم. بانک ویتیبی روسیه نیز مبلغ ۲میلیارد دلار برای ارائه خدمات مالی به تجار ایرانی تدارک دیده است. به طور کلی، بانکهای روسیه باید با ابزارهای متنوع و حضور در خاک ایران راه را برای تجارت بین دو کشور هموار کنند.
او درباره اقدامات صورت گرفته در زمینه حملونقل دریایی در محدوده دریای خزر نیز گفت: حملونقل کالاها میان ایران و روسیه نیز از طریق چند کشور میانجی انجام میشود. از سال گذشته تاکنون، ۲۸ کشتی برای جابهجایی کالا میان ایران و روسیه از طریق دریای خزر اضافه شدهاند. طبق برنامهریزیهای انجامشده، تا سال ۲۰۳۵ تعداد ۳۰ فروند کشتی جدید نیز برای افزایش حجم مبادلات میان دو کشور به ناوگان حملونقل اضافه خواهد شد. تعدادی از کشتیهایی که با ظرفیت کمتر از انتظار (۴۰۰۰ تن به جای ۸۰۰۰ تن) فعالیت میکردند نیز با کشتیهای جدید جایگزین شدند، که توان جابهجایی ۶۰۰ کانتینر ۴۰ فوتی دارند.
رئیس شورای تجاری ایران و روسیه ادامه داد: در زمینه حملونقل زمینی هم برنامهریزی کردهایم تا در بخش غربی و از سمت آستارا ۷ واگن قرار داشته باشند که طی ۵ روز به مسکو برسند. در بخش شرقی نیز تفاهمنامهای میان دو شرکت حملونقل از روسیه و قزاقستان منعقد شده و همچنین مذاکراتی با کشور ترکمنستان انجام دادهایم که بر اساس آن بار را تا اینچهبرون حمل میکنیم. روسیه از طرف ایران قراردادی با شرکت گلدن لاین برای تامین پلتفرمهای مرتبط با راهآهن به منظور جابهجایی کالاهای مورد نیاز منعقد کرده است.
لوججکو در جمعبندی مبحث لجستیک و حملونقل گفت: برای حملونقل کانتینرها با شرکت دیپیورلد امارات، گلدن لاین ایران، و ارژدل روسیه قرارداد بستهایم و آنها را طی دو هفته از بندرعباس به مسکو میرسانیم. استفاده از بنادر خشک تاسیس شده توسط روسیه نیز هزینهها را نسبت به حملونقل زمینی به شدت کاهش میدهد. او در مورد مشکلات گمرکی نیز گفت: مشکلات گمرکی بهخصوص در مورد کالاهای خوراکی که فسادپذیر هستند، یکی از چالشهای اساسی تجارت بین دو کشور هستند. کالاهایی که از طریق آذربایجان به روسیه صادر میشوند، یکبار در مرز آذربایجان و یکبار دیگر در مرز روسیه متوقف میشوند. از سوی دیگر، پر کردن نادرست فرم ارزشگذاری باعث اتلاف وقت بیشتر شده و در عمل کیفیت کالاهای خوراکی را کاهش میدهند. بر این اساس در نظر داریم تا همایشهایی با محوریت آموزشهای لازم برای بازرگانان ایرانی برگزار کنیم، تا از این نوع مسائل جلوگیری به عمل آید.
