ریسکهای ژئوپلیتیک چگونه به افت صندوقهای اهرمی منتج شدند؟
افت شدید صندوقهای اهرمی
عکس: علی محمدی
در این میان، صندوقهای اهرمی نیز که از آنها با عنوان صندوقهای آیندهنگر بازار سهام یاد میشود، از قلههای قیمتی اواخر دیماه، افت قابلتوجهی را تجربه کردهاند. تمامی ۹صندوق اهرمی حاضر در بازار، در قیاس با قله روند صعودی پیشین، کاهش قیمت داشتهاند. صندوق دوایکس با افت ۴۰درصدی، بیشترین کاهش قیمتی را به ثبت رسانده و صندوق جهش با افت ۳۶.۱درصدی در جایگاه دوم قرار دارد. صندوق توان نیز با تجربه افت ۳۵.۹درصدی از قله، جایگاه سوم را به خود اختصاص داده و کمترین افت به صندوق پیشران تعلق دارد که با افت ۲۶درصدی همراه شده است. کارشناسان دلیل این افت گسترده را، ترکیبی از فشار فروش ناشی از ترس سرمایهگذاران و تشدید ریسکهای ژئوپلیتیک میدانند که موجب کاهش اعتماد به صندوقهای مبتنی بر اهرم شده است.
حباب منفی و اثر آن بر تقاضا
افتهای اخیر صندوقهای اهرمی به گونهای بوده است که در بسیاری موارد، افت قیمت صندوقها بیش از کاهش NAV بوده و این امر موجب شکلگیری حباب منفی در این صندوقها شده است. به طور مشخص، صندوق بیدار با اختلاف ۱۸درصدی میان قیمت تابلو و NAV، بیشترین حباب منفی را به خود اختصاص داده و صندوقهای شتاب و اهرم به ترتیب با حبابهای منفی ۱۶ و ۱۴درصد در رتبههای بعدی قرار دارند. در مقابل، صندوق پیشران تنها صندوق دارای حباب مثبت در میان صندوقهای اهرمی بوده است. وجود حباب منفی در این صندوقها، بهرغم بالاتر بودن NAV نسبت به قیمت تابلو، باعث شده سرمایهگذاران در انتظار افت بیشتر قیمتها، اقدام به عرضه واحدهای خود کنند. این عرضهها موجب تشکیل صفوف فروش و کاهش چشمگیر حجم معاملات شده است.
در معاملات روز گذشته تالار شیشهای، جریان تقاضا برای صندوقهای اهرمی به حدی پایین بود که مجموع ارزش معاملات ۹ صندوق اهرمی حاضر در بازار، به رقم نازل ۶۰میلیارد تومان رسید. تحلیلگران هشدار میدهند که اگر فشار فروش ادامه پیدا کند، ممکن است شاهد افت بیشتر قیمتها در هفتههای آتی باشیم و این موضوع میتواند به شکلگیری چرخهای از ترس و کاهش بیشتر ارزش داراییها منجر شود.
عملکرد صندوقهای اهرمی در سال جاری
با وجود افت اخیر، بررسی بازدهی صندوقهای اهرمی از ابتدای سال 1404 نشان میدهد که برخی صندوقها همچنان توانستهاند رشد قابلتوجهی را تجربه کنند. صندوق نارنج با رشد 85درصدی، پیشتاز صندوقهای اهرمی بوده و صندوق بیدار نیز با افزایش 58درصدی در جایگاه دوم قرار دارد. صندوق موج با رشد 55درصدی، جایگاه سوم را در میان صندوقهای اهرمی کسب کرده است. این روند نشان میدهد که برخی صندوقها، با انتخاب سهام مناسب و مدیریت استراتژیک، حتی در شرایط پرنوسان بازار نیز میتوانند عملکرد مثبت داشته باشند.
با این حال، نکته قابلتوجه عملکرد ضعیف دو صندوق توان و اهرم است. این دو صندوق حتی از شاخص کل بورس که از ابتدای سال رشد 37درصدی داشته، عقبتر بودهاند. صندوق توان با رشد 32درصدی و صندوق اهرم با رشد 19درصدی، ضعیفترین عملکرد را در میان صندوقهای اهرمی از ابتدای سال به ثبت رساندهاند. کارشناسان معتقدند ضعف عملکرد این صندوقها، ناشی از انتخاب نامناسب سهام در سبد سرمایهگذاری و حساسیت بیش از حد به نوسانات کوتاهمدت بازار است که نیازمند بازنگری فوری در استراتژیهای معاملاتی و مدیریت ریسک است.
چشمانداز و ریسکهای پیش رو
تحلیل رفتار سرمایهگذاران نشان میدهد که با وجود افت NAV و شکلگیری حباب منفی، هنوز انتظارات کاهش قیمت در روزهای آتی بازار سهام وجود دارد. این موضوع، احتمال ادامه صفوف فروش در صندوقهای اهرمی و فشار بر قیمتها را افزایش میدهد. از سوی دیگر، فضای ژئوپلیتیک پرتنش خاورمیانه و افزایش حضور نظامی آمریکا، ریسکهای بیرونی بازار را افزایش داده و بر نگرانی معاملهگران اثرگذار است. در مقابل، صندوقهایی که توانستهاند رشد قابلتوجهی را از ابتدای سال ثبت کنند، ممکن است به عنوان گزینههای جذاب برای سرمایهگذاران بلندمدت در نظر گرفته شوند. با این حال، سرمایهگذاران کوتاهمدت و معاملهگران نوسانی، با توجه به نوسانات شدید قیمتی و وجود حباب منفی، باید با احتیاط عمل کنند و مدیریت ریسک را در دستور کار قرار دهند. در مجموع، بازار صندوقهای اهرمی، ترکیبی از فرصت و ریسک را پیش روی سرمایهگذاران قرار داده است. گزارش عملکرد صندوقها نشان میدهد که انتخاب دقیق صندوق و درک ریسکهای مربوط به حبابهای منفی و اثرات ژئوپلیتیک، بیش از پیش اهمیت یافته است. کارشناسان تاکید میکنند که در شرایط فعلی، توجه به نوسانات بازار، روند معاملات و تحلیلهای بنیادی صندوقها میتواند نقش تعیینکنندهای در تصمیمات سرمایهگذاران داشته باشد و مدیریت هوشمندانه ریسکها، راهی برای کاهش زیانها و بهرهبرداری از فرصتها خواهد بود.
