هیجان در بازار با مدیریت نرخها در مرکز مبادله کاهش یافت؛
دو عامل کاهش نرخ دلار
افت همزمان در سه بازار، نشان میدهد که محرک اصلی نه یک عامل مقطعی در بازار طلا یا ارز، بلکه تغییر در انتظارات کلان و فضای ذهنی معاملهگران بوده است؛ تغییری که بیش از هر چیز تحت تاثیر سیگنالهای تازه سیاسی شکل گرفت. مهمترین محرک روانی بازار، اظهارات تازه مقامات آمریکایی درباره تمایل به پیگیری مسیر دیپلماتیک با ایران بود. وزیر امور خارجه آمریکا در گفتوگو با رسانههای بینالمللی اعلام کرد که دولت این کشور در حال کار برای دستیابی به توافقی با ایران است و دیدارهای پیشرو میتواند میزان پیشرفت در این مسیر را روشن کند. تاکید بر ترجیح گزینه دیپلماتیک به گزینه نظامی و حتی اعلام آمادگی رئیسجمهور آمریکا برای دیدار مستقیم با رهبر ایران، پیامی آشکار به بازارها ارسال کرد: احتمال فعالتر شدن مسیر مذاکره افزایش یافته است. همزمان، اعلام آمادگی روسیه برای فراهمسازی بستر مذاکرات و اشاره به نقش چین و میانجیهای منطقهای، این سیگنال را تقویت کرد که کانالهای گفتوگو نهتنها بسته نیستند، بلکه در حال فعالتر شدناند. بازار ارز ایران که طی سالهای اخیر بهشدت به اخبار ژئوپلیتیک حساس بوده، به سرعت به این مجموعه خبرها واکنش نشان داد.
رفتار روز گذشته نشان داد که وزن اخبار مثبت سیاسی در مقطع کنونی توانسته بر فضای احتیاطی و انتظارات تورمی کوتاهمدت غلبه کند. در هفتههای گذشته، نرخ ارز تحت تاثیر نااطمینانیهای سیاسی و نگرانی از تشدید تنشها در مسیر صعودی قرار گرفته بود و همین امر انتظارات تورمی را نیز تقویت کرده بود. اما اکنون با برجسته شدن احتمال ازسرگیری مذاکرات، بخشی از تقاضای سفتهبازانه و احتیاطی از بازار خارج شد. معاملهگران کوتاهمدت که در سطوح بالاتر اقدام به خرید کرده بودند، با مشاهده سیگنالهای جدید، ترجیح دادند سود خود را تثبیت کنند و از ریسک نگهداری موقعیتهای باز بکاهند. همین رفتار، فشار فروش را افزایش داد و اصلاح قیمتی را رقم زد.
در کنار عامل سیاسی، متغیر مهم دیگری نیز در کاهش فشار تقاضا نقش داشت: همگرایی نسبی نرخ مرکز مبادله با بازار آزاد. نزدیک شدن قیمت دلار در مرکز مبادله به محدوده ۱۳۶ هزار تومان، فاصله دو بازار را کاهش داد و از جذابیت آربیتراژی و انگیزه تقاضای مازاد در بازار آزاد کاست. تجربه سالهای گذشته نشان داده هرچه شکاف میان نرخ رسمی و آزاد بیشتر شود، تقاضای مازاد و سفتهبازی نیز تشدید میشود. اما کاهش این شکاف، سیگنالی از مدیریت فعالتر بازار ارز و کاهش احتمال جهشهای هیجانی ارسال میکند. همین عامل باعث شد بخشی از تقاضای احتیاطی که به دلیل نگرانی از جهشهای بعدی شکل گرفته بود، فروکش کند.
در حوزه پولی نیز اظهارات رئیسکل بانک مرکزی درباره کنترل پایه پولی و عقیمسازی اثرات مالی طرح کالابرگ، در تقویت فضای آرامتر بازار بیتاثیر نبود. اعلام اینکه بخش قابلتوجهی از رشد پایه پولی ناشی از تامین مالی کالابرگ در ماه گذشته خنثی شده و کنترل اضافهبرداشت بانکها در دستور کار است، به معاملهگران این پیام را داد که سیاستگذار پولی در برابر رشدهای تورمزا منفعل نیست. هرچند رشد یکساله پایه پولی تا میانه دیماه به حدود ۵۱درصد رسیده، اما تاکید بر استفاده از ابزارهای غیرتورمزا و زنجیرهای برای تامین مالی تولید، تلاشی برای مدیریت انتظارات تورمی محسوب میشود. در شرایطی که بازار ارز بیش از هر چیز تابع انتظارات آینده است، چنین پیامهایی میتواند در کوتاهمدت نقش تثبیتکننده را ایفا کند.
