معمای لکه نفتی در خارک
لئون مورلند، پژوهشگر «رصدخانه محیط زیست و مناقشات»، با بررسی تصاویر ماهوارهای اعلام کرد شکل و الگوی این لکه شباهت زیادی به نشت نفت دارد؛ هرچند هنوز منشأ دقیق آن مشخص نشده است. لوئیس گادارد، همبنیانگذار شرکت مشاورهای «دیتا دسک» که در حوزه اقلیم و بازار کالا فعالیت میکند نیز معتقد است تصاویر منتشرشده به احتمال زیاد یک لکه نفتی را نشان میدهد؛ رخدادی که به گفته او میتواند بزرگترین نشت نفت ثبتشده از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در حدود ۷۰روز گذشته باشد. نماینده بوشهر، گناوه و دیلم در مجلس درباره ماجرای لکههای مشاهدهشده در تصاویر ماهوارهای در اطراف جزیره خارک توضیحاتی ارائه کرد. جعفر پورکبگانی، نماینده بوشهر، گناوه و دیلم در فضای مجازی نوشت: در رسانهها منتشر کردند که چون مخازن پر شده، ایران نفت را در دریا رها کرده است. این ادعا کذب و بخشی از عملیات روانی دشمن است. لکههای مشاهدهشده در تصاویر ماهوارهای در اطراف جزیره خارک مربوط به روغن و پسماند آب توازن نفتکشها (آب ذخیرهشده در مخازن کشتی که برای حفظ تعادل، ثبات و کنترل بهتر کشتی در زمان کمبود بار یا شرایط نامساعد دریا استفاده میشود) است که توسط نفتکش اروپایی به دریا ریخته شده است.
جزیره خارک که حدود ۹۰درصد صادرات نفت ایران از طریق آن انجام میشود، طی هفتههای اخیر به یکی از حساسترین نقاط ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است. این جزیره نهتنها مرکز اصلی بارگیری نفتکشهای ایرانی محسوب میشود، بلکه نقش حیاتی در حفظ جریان صادرات نفت ایران، بهویژه به مقصد چین، ایفا میکند. به همین دلیل، هرگونه اختلال در فعالیت خارک میتواند تاثیر مستقیمی بر بازار جهانی نفت داشته باشد. اهمیت این حادثه زمانی بیشتر میشود که همزمان با تشدید تنشهای نظامی در خلیج فارس رخ داده است. در هفتههای گذشته، درگیریهای دریایی میان نیروهای ایران و آمریکا افزایش یافته و نیروی دریایی آمریکا تلاش کرده با اعمال محدودیت بر تردد کشتیها، صادرات نفت ایران را تحت فشار قرار دهد. این تنشها باعث شده است صدها کشتی تجاری و نفتکش در آبهای خلیجفارس و اطراف تنگه هرمز سرگردان شوند؛ وضعیتی که از آن بهعنوان بزرگترین اختلال در عرضه جهانی نفت خام طی سالهای اخیر یاد میشود.
در چنین شرایطی، مشاهده هرگونه نشت احتمالی نفت در اطراف خارک میتواند علاوه بر تبعات زیستمحیطی، پیامدهای اقتصادی و امنیتی گستردهای نیز به همراه داشته باشد. کارشناسان هشدار میدهند که حتی اگر این حادثه محدود باشد، باز هم میتواند بر نگرانیهای بازار درباره امنیت عرضه نفت در خلیج فارس بیفزاید؛ بازاری که هماکنون نیز تحتتاثیر کاهش صادرات منطقه و محدودیت تردد در تنگه هرمز با نوسانات شدید قیمتی روبهرو است. بررسی تصاویر ماهوارهای روز هشتم مه نیز نشان میدهد نشانهای از ادامه فعال نشت مشاهده نشده است؛ موضوعی که میتواند به معنای توقف یا محدود بودن حادثه باشد. با وجود این، رخداد اخیر بار دیگر نشان داد که در شرایط تشدید درگیریهای ژئوپلیتیک، زیرساختهای انرژی خلیج فارس تا چه اندازه آسیبپذیر هستند. منطقهای که بخش مهمی از نفت جهان را تامین میکند، اکنون بیش از هر زمان دیگری در معرض بحرانهایی قرار گرفته که میتوانند نهفقط بازار نفت، بلکه تجارت جهانی انرژی را نیز تحتتاثیر قرار دهند.
